Astigmat (Astigmatizma)Her mesafede bulanıklık: nedeni ve düzeltilmesi

Ne olduğu

Işık tek noktada odaklanmadığı için her mesafede bulanıklık olur. Miyopi ve hipermetropiden farkı budur

Yaygınlığı

Neredeyse herkeste bir miktar astigmatizma vardır. Sorun oluşturup oluşturmadığı derecesine bağlıdır

Temel ayrım

Düzenli ve düzensiz astigmatizma arasındadır: düzenli olan gözlükle düzelir, düzensiz olan düzelmez

Ne zaman araştırılmalı

Gözlükle düzeltilemeyen astigmatizma, korneanın şeklinin bozulduğunu düşündürür

Tanım

Astigmatizma nedir?

Astigmatizmada ışık, gözde tek bir noktada odaklanamaz. Bu nedenle görüntü hem uzakta hem yakında bulanık ya da gölgeli olur.

Nedeni, kırıcı yüzeyin her yönde aynı eğrilikte olmamasıdır. Sağlıklı bir kornea futbol topu gibi her yönde eşit yuvarlaktır. Astigmatizmada ise ragbi topu gibi bir yönde daha dik, diğer yönde daha düzdür ¹. Işık bu iki yönde farklı noktalarda odaklandığı için net bir görüntü oluşmaz.

Astigmatizma çoğunlukla korneadan kaynaklanır. Daha seyrek olarak göz içindeki mercekten de kaynaklanabilir. Miyopi ve hipermetropiyle birlikte, dört refraksiyon bozukluğundan biridir ve çoğu zaman onlarla bir arada bulunur.

Belirtiler

Belirtileri

• Hem uzakta hem yakında bulanık, gölgeli ya da çarpık görme
• Işık halkaları (halo), saçaklanma ve kamaşma (glare) — özellikle geceleri
• Gece araç kullanmada zorlanma
• Göz yorgunluğu, baş ağrısı, sık göz kısma
• Harflerin birbirine karışması, tek gözle bakarken çift ya da gölgeli görme

Bu belirtilerin hiçbiri astigmatizmaya özgü değildir. Aynı şikayetler başka numara kusurlarında ve göz yüzeyi sorunlarında da görülür. Nedeni ve neyin karıştığı bir alt bölümde ayrıntılı anlatılmaktadır.

Astigmat nasıl görür?

Astigmatta bozukluk tek bir mesafede değil, görüntünün her yerindedir. Miyopta uzak bulanık yakın nettir, hipermetropta bunun tersi olur. Astigmatta ise hem uzak hem yakın aynı anda bulanık kalır ve gözlük çıkarıldığında net bir mesafe bulunamaz.

Astigmatlar aynı numarada bile aynı görmez. Astigmat görüşünü derecenin yanında eksenin yönü, göz bebeğinin çapı ve eşlik eden miyopi ya da hipermetropi de belirler.

Hastaların en sık kullandığı tarif gölgeli görmedir. Tek gözle bakarken harfin ya da tabelanın yanında ikinci bir soluk kopyası görülür. Geceleri ışıklar noktadan çıkıp çizgi çizgi dağılır, far ve lamba çevresinde saçaklanma oluşur. Bu, aydınlıkta göz bebeği küçükken hafifleyip karanlıkta göz bebeği büyüdükçe belirginleşir.

Astigmat gece neden daha kötü görür?

Karanlıkta göz bebeği büyür ve ışık, korneanın daha geniş bir bölümünden geçer. Astigmatizmada korneanın her yönü aynı kırıcılıkta olmadığı için, geçilen alan genişledikçe odaklanamayan ışık miktarı da artar. Gündüz göz bebeği küçüktür ve merkezden geçen ışık daha düzenli kırılır. Bu yüzden aynı numara gündüz daha az rahatsız eder.

Gece görmeyi zorlaştıran ikinci etken ışık kaynağının kendisidir. Karanlık bir zeminde parlak bir nokta — far, sokak lambası, trafik ışığı — astigmatizmanın yarattığı saçaklanmayı en görünür hale getirir. Bu nedenle şikayet en çok gece araç kullanırken fark edilir.

Aynı tablo yalnız astigmatizmada görülmez. Düzeltilmemiş miyopi ve hipermetropi, göz kuruluğu ve göz içi merceğin bulanıklaşmaya başlaması da gece ışık saçılmasına yol açar. Gece görmede zorlanma tek başına astigmatizma tanısı koydurmaz.

Bu şikayetler astigmatı gösterir mi?

Hayır. Yukarıda anlatılanların hiçbiri astigmata özgüdür denemez. “Işıklarda dağınık görüyorum, demek ki astigmatım var” yaygın ama yanlış bir çıkarımdır. Aynı tablo şu durumlarda da ortaya çıkar:

• Miyopi ve hipermetropi — düzeltilmemiş her numara kusuru geceleri ışığı dağıtır ve kamaşma yapar
• Göz kuruluğu — gözyaşı tabakası düzensizleştiğinde görüntü daha korneaya girerken bozulur
• Göz içi merceğin bulanıklaşmaya başlaması — kamaşma ve ışık çevresinde halka ilk belirtiler arasındadır
• Keratokonus — düzensiz astigmatın en sık nedenidir ve erken dönemde tablosu düzenli astigmata benzeyebilir

Bu liste tam değildir. Kornea ve göz yüzeyini ilgilendiren başka hastalıklar da aynı şikayetleri verebilir. Burada sayılanlar yalnız en sık karışanlardır.

Bu ayrımı şikayetin niteliğine bakarak yapmak mümkün değildir. Aynı cümleyi kuran iki hastadan birinde astigmat, diğerinde göz kuruluğu çıkabilir. Ayrım, muayenede yapılan ölçümle konulur. Ağca bu ayrımı bir söyleşide de anlatmıştır: videonun ilgili bölümü.

0,50, 0,75 ya da 1,75 astigmat nasıl görür?

Bu başlıkta rakamlar bilerek yazılmıştır, çünkü soru en çok bu biçimde soruluyor. Cevabı da açık olsun: bir numaraya bakarak o gözün nasıl gördüğü kestirilemez. Soru anlamsız değildir, ama rakamın kendisi bir yere götürmez. Bunun üç nedeni vardır.

• Astigmat genellikle tek başına bulunmaz. Yanında çoğu zaman bir miktar miyopi ya da hipermetropi olur — hastaların miyop astigmat ya da hipermetrop astigmat dediği tablo budur (ayrıntısı burada). Bu ek numara görme düzeyini duruma göre yükseltebilir de düşürebilir de. Yani aynı 0,75 astigmat, yanındaki numaraya göre farklı sonuç verir.
• Numara bileşimi uzağı ve yakını farklı ölçüde etkiler. Bir kişi uzakta neredeyse hiç zorlanmazken yakında yorulabilir, bir başkasında bunun tersi olur.
• Astigmatın yönü her gözde farklıdır. Aynı derece, ekseni farklı olduğunda farklı bir bulanıklık verir.

Genel olarak söylenebilecek tek şey şudur: aynı kişide numara arttıkça görme, o numara daha düşük olsaydı olacağından daha kötü olur. Bu karşılaştırma yalnız kişinin kendi içinde geçerlidir. İki farklı kişide aynı 1,75 değeri aynı bulanıklığı vermez.

Kimde ne kadar bulanıklık olacağı çok sayıda etkene bağlıdır ve numaraya bakılarak önceden söylenemez. Bu, ister 0,25 ister 1 derece, ister 2,5 ya da 3 numara olsun aynı şekilde geçerlidir. Numaranızın sizin gözünüzde ne anlama geldiği muayenedeki ölçümle ortaya çıkar.

İnternetteki “astigmat böyle görür” görselleri yanıltıcıdır. Astigmatın yönü ve derecesi her gözde farklıdır, dolayısıyla tek bir görüntü herkesin gördüğünü temsil edemez. Ayrıca o görsele zaten kendi gözünüzle bakarsınız ve iki bozukluk üst üste biner. Görmenizin gerçekte nasıl olduğu ancak muayenedeki ölçümle ortaya konulur.

Kritik ayrım

Düzenli ve düzensiz astigmatizma

Bu sayfadaki en önemli bölüm burasıdır. İki astigmatizma türü aynı adı taşır ama tamamen farklı şeylerdir.

Pratikteki karşılığı şudur: “Numaram sürekli değişiyor, astigmatım artıyor ve yeni gözlükle de tam göremiyorum” diyen bir kişide düzensiz astigmatizma akla gelmelidir. Bu, kornea topografisi çekilmesi gereken bir tablodur → keratokonus sayfası

Miyop astigmat, hipermetrop astigmat, miks astigmat

Astigmatizma çoğu zaman tek başına bulunmaz. Yanında miyopi ya da hipermetropi olur ve reçetede iki değer birden görünür. Bu birliktelikler ışığın iki odak çizgisinin retinaya göre nerede oluştuğuna göre adlandırılır ³.

• Basit miyop astigmat. Odak çizgilerinden biri retinanın önünde, diğeri retina üzerindedir.
• Bileşik miyop astigmat. Her iki odak çizgisi de retinanın önündedir. Halk arasında “miyop astigmat” denilen tablo çoğunlukla budur.
• Basit hipermetrop astigmat. Odak çizgilerinden biri retinanın arkasında, diğeri retina üzerindedir.
• Bileşik hipermetrop astigmat. Her iki odak çizgisi de retinanın arkasındadır.
• Karma (mikst) astigmat. Bir odak çizgisi retinanın önünde, diğeri arkasındadır. Reçetede biri artı biri eksi değer görülür.

Bu ayrım hastanın günlük hayatında doğrudan bir karşılık bulmaz ama tedavi planında işe yarar: eşlik eden kusurun miyopi mi hipermetropi mi olduğu, lazerin ne kadar doku alacağını ve hangi yöntemin uygun olduğunu değiştirir. Reçetenizdeki iki değerin ne anlama geldiği göz kusurları sayfasında anlatılmaktadır.

Nedenler

Neden olur?

Düzenli astigmatizma çoğunlukla doğuştandır ve kalıtsal eğilim gösterir. Korneanın doğal şekliyle ilgilidir. Yaşam biçimi, okuma alışkanlığı ya da ekran kullanımıyla ortaya çıkmaz.

Düzensiz astigmatizmanın nedenleri farklıdır:

• Keratokonus ve diğer kornea incelme hastalıkları ²
• Kornea yaralanmaları ve iz bırakan enfeksiyonlar
• Önceki kornea ameliyatları
• Göz kapağını etkileyen bazı durumlar

Bir yanlış inanışı düzeltmek gerekir: Karanlıkta okumak, ekrana bakmak ya da gözleri ovuşturmak astigmatizmaya yol açmaz. Ancak sürekli ve sert göz kaşıma, keratokonuslu hastalarda daha sık görülen bir davranıştır → ayrıntı

Astigmat testi nasıl yapılır?

Astigmatizma bir muayene bulgusudur. Ölçülerek konulur, bakılarak değil. Muayenede dört ayrı ölçüm kullanılır ve bunlar birbirini tamamlar.

• Otorefraktometre. Gözün refraksiyon bozukluğunu otomatik ölçen cihaz. Hızlı bir başlangıç değeri verir, tek başına reçete için yeterli değildir.
• Retinoskopi. Hekimin ışık huzmesini gözde gezdirerek refraksiyon bozukluğunu değerlendirmesi. Küçük çocuklarda ve iletişim kurulamayan hastalarda özellikle değerlidir ³.
• Sübjektif refraksiyon. Deneme camlarıyla yapılan ve hastanın hangi camla daha net gördüğünü söylediği aşama. Silindirin ekseni ve gücü burada çapraz silindir denilen bir mercekle inceden inceye ayarlanır ³.
• Keratometri ve kornea topografisi. Korneanın kendi eğriliğini ölçer. Astigmatizmanın düzenli mi düzensiz mi olduğu ancak bu ölçümle anlaşılır. Düzensiz astigmatizmanın saptanmasında topografi ve dalga cephesi analizi kullanılır ³.

İnternetteki testler tanı koymaz. Ekranda gösterilen ışın figürlerinde bazı çizgilerin daha koyu görünmesi astigmatizmayı düşündürebilir, ama bu bir tarama işareti bile sayılmaz: ekranın çözünürlüğü, bakış mesafesi, ekran parlaklığı ve varsa gözlüğünüz sonucu değiştirir. Ayrıca aynı görüntüye zaten kendi gözünüzle bakarsınız. Bir kusur varsa test görüntüsü de o kusurla birlikte görülür. Astigmatizmanın varlığı, derecesi ve ekseni yalnızca yukarıdaki ölçümlerle belirlenir.

Düzeltme

Nasıl düzeltilir?

Astigmat geçer mi, düzelir mi?

Astigmat kendiliğinden geçmez. Tedavisi ise vardır — ama burada iki farklı şeyi ayırmak gerekir.

Gözlük ve kontakt lens görmeyi düzeltir, kusuru düzeltmez. Astigmat gözde olduğu gibi dururken cam ya da lens ışığı yeniden odaklar ve o an net görmenizi sağlar. Taktığınız sürece görürsünüz, çıkardığınızda tablo aynen geri döner. Gözlük kullanmak gözdeki kusuru ne azaltır ne artırır. Süreci hiçbir yönde değiştirmez.

Ameliyat kusurun kendisini düzeltir. Lazerle korneanın şekli ya da göz içine yerleştirilen bir mercekle gözün odaklaması değiştirilir. Burada gerçek anlamda bir tedaviden söz edilir ve düzelme gözlük çıkarıldığında kaybolmaz. Aynı ayrım miyopi ve hipermetropi için de geçerlidir.

Bu, çocuklarda gözlüğün gereksiz olduğu anlamına gelmez. Çocukta düzeltilmeyen astigmatizma görme gelişimini engelleyip göz tembelliğine yol açabilir. Ayrıntısı aşağıdaki sorularda.

Hangi yöntemin uygun olduğu astigmatizmanın düzenli mi düzensiz mi olduğuna göre ayrılır.

Düzenli astigmatizmada

• Silindirik camlı gözlük. En basit ve en güvenli yöntem.
• Torik kontakt lens. Gözde belirli bir konumda durması gereken özel lensler.
• Lazerle görme düzeltme. Korneanın şekli düzeltilerek astigmatizma giderilir. Miyopi ya da hipermetropiyle birlikte de düzeltilebilir → karar adımları
• Torik fakik göz içi mercek. Numara lazer aralığının üzerindeyse ya da kornea uygun değilse → fakik göz içi mercek

Astigmat gözlüğüne alışmak neden daha zordur?

Astigmatın kendisi görüntüde bir miktar biçim bozulması yaratır, ama bu genellikle hissedilmeyecek kadar küçüktür. Asıl fark ediliyor olan şey çoğu zaman camın yaptığıdır.

Silindirik cam görüntüyü netleştirir, ancak aynı anda biçimini de değiştirir: düz çizgiler hafifçe eğilmiş, zemin bir yöne doğru çekilmiş gibi görünebilir. Bu etki iki şeyle birlikte büyür — gözlük numarası arttıkça ve cam gözden uzaklaştıkça. Yani astigmat bulanıklık yaratırken, o bulanıklığı gidermek için kullanılan cam netliği getirir ama görüntüyü deforme eder.

Bu yüzden yeni bir astigmat gözlüğüne alışmak, aynı büyüklükteki bir miyopi gözlüğüne alışmaktan daha zor olabilir. İlk günlerde baş dönmesi, mide bulantısı, çizgileri eğri görme ve zeminin eğimli görünmesi gibi şikayetler bildirilebilir. Bunlar çoğunlukla beynin yeni görüntüye uyum sağlamasıyla geçer. Geçmiyorsa cam, çerçeve ve ölçüm yeniden değerlendirilir.

Kontakt lenste bu sorun daha azdır, çünkü lens gözün üzerinde durur ve camla göz arasındaki mesafe ortadan kalkar. Aynı nedenle, numara büyüdükçe kontakt lens ya da cerrahi seçenekler daha rahat bir görüntü verebilir.

Düzensiz astigmatizmada

Burada hedef değişir: amaç gözlükten kurtulmak değil, gözlük ya da lensle görülebilen düzeyi yükseltmektir.

• Sert, hibrit ya da skleral kontakt lens. Korneanın önünde düzgün bir optik yüzey oluşturarak düzensizliği doğrudan ortadan kaldırır. Çoğu zaman görmeyi en çok artıran seçenektir.
• Kornea içi halka. Korneadaki düzensizliği azaltır → kornea içi halka
• Önce hastalığın durdurulması. Keratokonus ilerliyorsa, görme düzeltmesinden önce çapraz bağlama yapılır → çapraz bağlama

Astigmat kalıcı olarak düzeltilebilir mi?

Düzeltilebilir ve bunu kendi hastalarımızda ölçtük. Miyopik astigmatın SMILE ile düzeltilmesini vektör analiziyle inceledik: sağ ve sol gözler arasında fark bulduk, sol gözlerde düzeltme daha başarılıydı (Kepez Yıldız B, Ürdem U, Ulaş MG, Yıldırım Y, Ağca A, ve ark. Lasers Med Sci 2019, doi:10.1007/s10103-018-2591-9) ⁴. Topografi kılavuzlu PRK ile astigmat düzeltmesinin sonuçlarını ayrıca yayımladık (Baz Ö, Kara N, Bozkurt E, Özgürhan EB, Ağca A, ve ark. Int J Ophthalmol 2013, doi:10.3980/j.issn.2222-3959.2013.03.19) ⁵. Beş yıllık SMILE serimizde astigmat bileşeni de izlendi ve kararlı kaldı (Ağca A, ve ark. J Cataract Refract Surg 2019, doi:10.1016/j.jcrs.2018.11.010) ⁶. Ağca bu çalışmaların yazarları arasındadır. Beş yıllık serinin ilk yazarıdır.

Astigmat ameliyatı yanlış yapılırsa düzeltilebilir mi?

Düzeltilebilir. Bunu iki yayımlanmış olguda gösterdik. Birinde lentikül çıkarma işlemi planlanan eksen yerine başka bir eksene uygulanmış ve astigmat yön değiştirmişti. Bir ay sonra excimer lazerle düzeltildi, bir yıl sonra gözlüksüz görme tam düzeydeydi (Ağca A, ve ark. Lasers Med Sci 2018, doi:10.1007/s10103-017-2380-x) ⁷. Diğerinde lentikülün bir parçası gözde kalmış ve düzensiz astigmat yapmıştı. İki ay sonra çıkarıldı, bir ay içinde görme ameliyat öncesi düzeye döndü (Ağca A, ve ark. JCRS Online Case Rep 2018, doi:10.1016/j.jcro.2018.07.001) ⁸. İki olgunun da ilk yazarı Ağca'dır. Ayrıntıları lazer ve SMILE sayfalarındadır.

Video

Astigmat nasıl görür, lazerle düzelir mi? Video anlatımı

Aşağıdaki söyleşide Ağca, astigmatın ne olduğunu, astigmatı olan bir gözün nasıl gördüğünü ve bu kusurun gözlükle ve lazerle nasıl düzeltildiğini anlatmaktadır.

Prof. Dr. Alper Ağca · 5 dakika · YouTube'da açılır

Videoda anlatılanlar. Astigmat da miyop ve hipermetrop gibi bir refraksiyon bozukluğudur: göz, ışığı retina üzerinde tek bir noktaya odaklayamaz ve görüntü her mesafede bulanıklaşabilir.

Astigmat diğer kusurlardan daha özel bir durum mudur? Ağca videoda miyop, hipermetrop ve astigmatın hekim açısından birbirine benzer refraksiyon bozuklukları olduğunu, üçünün de uzakta ya da yakında bulanık görmeye yol açtığını anlatmaktadır.

Astigmatı olan göz nasıl görür? Numaraya göre değişir: düşük astigmatta uzak da yakın da net olabilir, numara yükseldikçe ikisi de bulanıklaşır. Şikayete bakarak astigmatı miyoptan ayırmak mümkün değildir.

Astigmat neden olur? Gözün kırıcı ortamları görüntüyü retina üzerinde tek bir noktada odaklayamaz. Ağca bunu odaklaması bozuk bir kameraya benzetmektedir.

Astigmat lazerle düzelir mi? Düzelir. Ağca lazerle düzeltmesi en kolay kusurun miyopi, sonra astigmat, en zorunun hipermetropi olduğunu söylemekte ve astigmatta dört, beş numaraya kadar öngörülebilir sonuç alındığını belirtmektedir. Ayrıntı için → lazer yöntemleri sayfası.

Astigmat zamanla artar mı, ekrana bakmak numarayı etkiler mi? Numara gözün kırıcı ortamlarının şekline bağlıdır ve yaşla bir miktar değişir, yirmili yaşlardan sonra büyük bir değişim beklenmez. Ağca çocukluk döneminde yoğun yakın çalışmanın miyopiyi bir miktar artırdığını, ancak bu aktiviteleri kısıtlamayı önermediğini anlatmaktadır.

Videonun tam metni

Söyleşinin yazıya dökümü (YouTube, 28 Şubat 2026, 4 dakika 57 saniye). Konuşma dilindeki dolgu sözcükler çıkarılmış, cümleler ve anlam korunmuştur.

Soru: Hocam, merhabalar.

Ağca: Merhaba.

Soru: Nasılsınız, iyi misiniz?

Ağca: İyiyim, sağ ol. Sen nasılsın?

Soru: Ben de iyiyim. Nasıl gidiyor, görüşmeyeli?

Ağca: Güzel gidiyor.

Soru: Yeni bir hafta, yeni bir konu. Hocam, bugün astigmat konuşacağız. Astigmat nedir? Öncelikle onunla başlayalım.

Ağca: Herkes astigmat nedir diye merak ediyor, çünkü miyop var, hipermetrop var, onları biliyoruz zaten diyorlar, bir de astigmat var. Miyop uzağı görememek, hipermetrop yakını görememek gibi kafalarında bir tanım oluyor, onun için astigmat merak ediliyor. Ama diğer ikisi de tam öyle değil. Bunu şöyle düşünmek lazım: bizim için, doktorlar açısından miyop, hipermetrop, astigmat birbirine benzer şeyler, çok bir farkı yok. Astigmat diğerlerinden daha özel, daha farklı bir şey değil. Miyop tam olarak uzağı görememek değil, hipermetrop tam olarak yakını görememek değil. Miyop olduğunuzda da hem uzağı hem yakını göremeyebilirsiniz.

Ağca: Astigmat olduğunuzda da uzağı, yakını ya da ikisini birden görüyor ya da görmüyor olabilirsiniz. Aynı şey hipermetrop için de geçerli. Hipermetrop da, miyop da, astigmat da uzağı ya da yakını, ya da ikisini birden, bulanık görmemize sebep olan refraktif kusurlar. Bir yeri bulanık gördüğünüz zaman astigmat, miyop ya da hipermetrop yüzünden bulanık görüyorsunuz, ne şekilde ve nasıl bir bulanıklık olduğu çok değişmez. Astigmat diğerlerinden farklı özellikleri olan bir şey değil. Ama basitçe anlatmak gerekirse miyoplar genellikle uzağı bulanık görür, yaklaştıkça derecesine göre belli bir yerde netleşir, derecesi yüksekse hiçbir yerde netleşmez.

Ağca: Yakın biraz daha net olmakla birlikte miyop bir hasta yakını da bulanık görebilir. Hipermetroplar genellikle uzağı net görür, yakında bulanıklık hisseder, ama her zaman öyle değil: numarası yüksekse uzağı da yakını da bulanık gören hipermetroplar var. Astigmatlar da genellikle hem uzağı hem yakını, uzağı biraz daha fazla, bulanık görür. Ama numarası düşükse ikisini de çok etkilemeyebilir, uzağı da yakını da net görebilir, numarası yüksekse gene ikisini de bulanık görebilir. Yani miyop var, onu biliyoruz, basit, hipermetrop var, o da basit, astigmat var, bu özellikli bir şey gibi değil.

Ağca: Bunlar uzakta ve yakında, numaraya göre değişen miktarlarda bulanık görmeye sebep olabilen kırma kusurları. Gözlük taktığımız zaman her birinden kaynaklanan bulanıklık düzeliyor: miyopunuz varsa gözlüğünüzü takınca düzeliyor, uzakta mı yakında mı nerede bulanık görüyorsanız düzeliyor, hipermetropiniz varsa da düzeliyor, astigmatınız varsa da düzeliyor. Mesela ben net görüyorum ama ışıklar çok dağılıyor, demek ki astigmatım var deniyor. Öyle değil. Bunların üçü de şikayetler açısından birbirine çok benzeyebilen, bulanık görmeye yol açan kırma kusurları, yani refraktif kusurlar. Gözlükle düzeliyor, lazerle de düzeliyor.

Soru: Peki görme bulanıklığı neden oluyor Hocam?

Ağca: Doğuştan kelimesi tam doğru değil belki, ama gözün yapısal olarak net bir görüntü oluşturma yeteneğinin olmamasından kaynaklanıyor. Kırıcı ortamları görüntüyü retina üzerinde tam odaklayamıyor. Fotoğraf makinesi ya da kamera gibi düşünün, odaklaması bozuk gibi düşünün. Miyop, astigmat ya da hipermetrop denilen, gözün içindeki mercek sisteminden kaynaklanan bozukluk, ışığı tam retina üzerine, o sensöriyel tabaka üzerine odaklamayı engellediği için görüntü bulanık oluyor.

Soru: Lazerle çözülebiliyor mu astigmat?

Ağca: Lazerle çözülüyor. Bazı hastaların kafasında astigmat daha zor düzelen bir problem gibi düşünülüyor. Lazerle düzelmesi açısından miyop, hipermetrop ve astigmat farklı zorluk derecelerinde. Bizim için en kolay, öngörülebilir şekilde ve yüksek numaralara kadar düzelebilen miyopi: hem öngörülebilir düzeltiyoruz, yapınca kaç numara kalacağı daha öngörülebilir oluyor, hem daha yüksek numaralara kadar yapabiliyoruz. Astigmat ondan sonra geliyor, astigmat da öngörülebilir bir şekilde dört beş numaraya kadar düzeltilebiliyor. Bizim için lazerle düzeltmesi en zor olan hipermetrop. Hipermetropta düzeltme yapacağımız zaman öngörülebilirliğimiz az, yani lazer yapacağız ama geride kaç numara kalacak açısından öngörülebilirlik düşük.

Ağca: Hem yaptığımız düzeltme zaman içinde kısmen geri geliyor, etkisini kaybediyor, hem de çok yüksek numaralara kadar düzeltemiyoruz. Lazerle hangisini daha kolay düzeltebiliriz diye sorulduğunda en kolay miyopi, sonra astigmat, sonra hipermetropi. Bizim için sıkıntı yaratan genellikle astigmat değil, hipermetrop oluyor.

Soru: Peki Hocam, astigmatın zamanla artması normal bir şey mi?

Ağca: Artabilir, artmayabilir. Miyop, hipermetrop ve astigmat gözün kırıcı ortamlarının şekline bağlı, o şekil de zaman içinde değişiyor. Elimizin, ayağımızın, diğer organlarımızın şekli yaşımız ilerledikçe nasıl bir miktar değişiyorsa mercek sistemlerinin de şekli bir miktar değişiyor. Dolayısıyla hipermetrop, miyop ve astigmatın numaraları da bir miktar değişiyor. Genellikle yirmili yaşlardan sonra çok büyük bir değişim olmaz, ama mutlaka bir miktar değişim olur.

Soru: Günlük alışkanlıklar…

Ağca: Hiç etkilemez.

Soru: Hiç etkilemez, değil mi?

Ağca: Gelişim döneminde, çocukluk döneminde bir miktar etkileyebiliyor. Aşırı derecede yakın mesafede çalışmak, çok kitap okumak, çok bilgisayara bakmak, sürekli yakın mesafe aktiviteyle ilgilenmek miyopi miktarını bir miktar artırıyor. Fakat bu normal bir insanda problem yaratacak boyutta değil. Aman miyop olmayayım diye bilgisayara bakmayayım demenin daha büyük problemleri var. Dolayısıyla gündelik aktivitelerimizi gerektiği miktarda yapacağız. Bu aktivitelerden bazıları çocukluk döneminde miyopiyi artırıyor, ama onları kısıtlayalım diye bir tıbbi yaklaşımımız yok.

Soru: Anladım Hocam. Hocam, çok teşekkür ederiz.

Ağca: Çok sağ olun. Görüşürüz, iyi günler.

Sorular

Sık sorulan sorular