Göz Çizdirme Ameliyatı (Lazer) | Prof. Dr. Alper Ağca

Özet

Göz çizdirme nedir, üç yöntem arasındaki fark nerede?

Yöntemler: SMILE · LASIK · PRK / No Touch
En iyi yöntem: Göze göre değişir, genel olarak “en iyi” bir yöntem yoktur
Ne için: Miyopi, hipermetropi ve astigmatizma
Kararı belirleyen: Yaş, numara, kornea topografisi, kalınlık, geriye kalacak doku, travma riski, gözdeki ek hastalıklar
Alınacak sonuç: Doğru gözde üçü de benzer sonuç verir, yanlış gözde üçü de sorun yaşatır
Görmenin netleşmesi: SMILE ve LASIK ertesi gün (LASIK biraz daha hızlı) · PRK haftalar
Lazer uygun değilse: Fakik göz içi merceği ya da akıllı lens değerlendirilir

Halk arasında “lazerle göz çizdirme” denilen işlemin bugün üç ana yöntemi var: SMILE, LASIK ve PRK (No Touch ve transepitelyal PRK bu ailedendir). Üçü de korneanın şeklini değiştirerek miyopi, hipermetropi ve astigmatizmayı düzeltir. Farkları, korneaya nereden ve nasıl ulaşıldığındadır.

Bu üç kusurun neden oluştuğu, hangi numara aralığında hangi seçeneğin gündeme geldiği göz kusurları sayfasında ayrı ayrı anlatılmaktadır.

“Hangisi en iyi?” sorusunun tek bir cevabı yok, çünkü en uygun yöntem gözden göze değişir. Doğru gözde üçü de benzer sonuç verir, yanlış gözde üçü de sorun çıkarır.

Uygun yöntem nasıl belirlenir?

Seçimin dayanağı olan karşılaştırma — SMILE, femtosaniye LASIK ve yüzey ablasyonunun sonuçları — uluslararası bir başvuru kitabının bir bölümünde ele alınıyor. O bölümün yazarları arasında Ağca yer almıştır ¹². Kitabın editörlerinden Prof. Walter Sekundo, SMILE yöntemini geliştirip ilk kez tanımlayan ekibin başındaki isimdir.

Aşağıdaki yedi adım, hem bu karşılaştırmanın hem de kendi hasta serilerimizin muayenedeki karşılığıdır.

Yöntemler

Lazer göz ameliyatı nasıl yapılır: SMILE, LASIK ve PRK

Üç yöntem de aynı ameliyathanedeki iki cihazla yapılır: PRK'yı yalnız EX500 excimer lazeri ile, SMILE Pro'yu yalnız ZEISS VisuMax 800 femtosaniye lazeri ile yapmaktadır. LASIK'te kapağı VisuMax 800 ile oluşturup numarayı EX500 ile düzeltmektedir.

Üç yöntemde de korneadan alınması gereken doku aynıdır. Fark, o dokuya nereden ulaşıldığındadır.

PRK ve No Touch kornea kesiti: numarayı düzeltmek için alınacak doku korneanın en yüzeyinde, epitelin hemen altında yer alır — **Aynı doku, farklı derinlik.** Mavi alan, numarayı düzeltmek için korneadan alınması gereken dokudur. İki şemada da aynı miktardadır. PRK ve No Touch şemasında bu doku korneanın yüzeyindedir. LASIK ve SMILE şemasında ise daha derin bir tabakadadır ve yüzey olduğu gibi kalır.

Yüzeydeki dokuya ulaşmak için üzerindeki epitelin soyulması gerekir. PRK'de iyileşmeyi uzatan ve kornea yüzeyine uygulanan lazerin bazen haze denilen ince bir bulanıklık izi bırakmasına yol açan nokta budur. LASIK ve SMILE'da yüzey korunur, bu yüzden iki yöntemin iyileşme dönemi birbirine benzer. Aralarındaki fark ise derindeki dokuya nasıl ulaşıldığındadır: LASIK'te üzerindeki doku bir kapak halinde kesilip açılır, SMILE'da açılmaz. Bunun yapısal sonuçlarını SMILE sayfasında şemalarla gösterilmiştir.

SMILE

Kornea kapağı açılmadan, yaklaşık 2,5 milimetrelik bir kesiden lentikül çıkarılır. Kapağa bağlı sorunlar oluşmaz, kesilen sinir daha azdır. Görme birkaç gün daha geç netleşir.

SMILE göz ameliyatı sayfası →

LASIK

Üstteki doku menteşeli bir kapak halinde kaldırılır, lazer uygulanır ve kapak geri kapatılır. Görme en hızlı bu yöntemde oturur. Buna karşılık kapak kalıcı olarak tam yapışmaz.

LASIK sayfası →

PRK / No Touch

Kapak da lentikül de yoktur: en dış tabaka olan epitel alınır, lazer doğrudan yüzeye uygulanır. En az doku gerektiren yöntemdir. İyileşme dönemi en uzun olanıdır. PRK ile SMILE'ı karşılaştırdığımız çalışmalarda görme ve refraksiyon sonuçları benzerdi ³. Biyomekanik düşüş SMILE grubunda daha belirgin çıktı ve iki grupta da ektazi görülmedi ⁴. İki çalışma birlikte, SMILE ile PRK arasındaki farkın görme sonucunda değil kornea biyomekaniğinde toplandığını gösterdi ^3,4.

PRK / No Touch sayfası →

Peki bu üçü arasında nasıl seçim yapılır?

Karar adımlarına git ↓

Karar

Lazere uygun muyum, uygunsam hangi yöntem?

Yedi adımın hepsi birden geçilmelidir. Biri bile uygun değilse o göze lazer yapılmaz. Böyle gözlerde fakik göz içi merceği ya da akıllı lens gündeme gelir.

Size “lazer olamazsınız” denildiyse, gerekçenin hangi adımdan geldiğini aşağıda görebilir, ayrıntı için Ben uygun muyum? sayfasına bakabilirsiniz.

Adım 1Yaş uygun mu?

Lazer cerrahisi için kesin bir yaş sınırı yoktur. Ancak genellikle 18–40 yaş arasında, tercihen de 20–40 yaş arasında yapılır. Çok erken yapmak ileride tekrar yapmak zorunda kalınması ihtimalini artırırken, çok geç yaşta yapmak yakın görmede bozulma yaratacağı için hastayı rahatsız edebilir. Ancak özel durumlarda 20–40 yaş aralığının dışında da yapılabilir.

Kesin sınır yok → tercih edilen 20–40 yaş

Adım 2Kornea topografisi normal mi?

Ölçümler arasında en belirleyici adım budur. Keratokonus ya da ektazi şüphesi varsa hiçbir lazer yöntemi uygun değildir — kalınlık yeterli olsa bile. Uluslararası literatürde ektazi için en güçlü risk göstergesi anormal topografidir ⁷. Bu değerlendirmeyi yalnızca yüzey şekliyle sınırlı tutmuyor, erken dönem keratokonusu yakalamak için kornea biyomekaniğini de ölçüyoruz ⁸.

Kornea Topografisi (2. baskı, Atlas Kitapçılık) kitabının ön kapağı, çeviri editörlerinden biri Prof. Dr. Alper Ağca

İlgili kaynak: Kornea topografisi bu değerlendirmenin merkezindeki araçtır. Bu alandaki başvuru kitabı Kornea Topografisi'nin 2. baskı Türkçe çevirisinin (Atlas Kitapçılık, 2014) editörlerinden biri Ağca'dır. Künyesi Yayınlar sayfasındadır.

Topografi uygun değilse → lazer yok Keratokonus sayfası →

Adım 3Numara hangi aralıkta?

SMILE için onaylı aralık miyopide −10, hipermetropide +7, astigmatizmada 5 diyoptriye kadardır ⁹. Ancak yaklaşık −8,50 diyoptrinin üzerinde, korneada geriye kalacak doku nedeniyle lazer yerine fakik göz içi merceği çoğu zaman daha uygun olur ⁸. Kırklı yaşlardan sonra yakın görme de sorun olmaya başladıysa akıllı lens değerlendirilir. Hipermetropide lentikül çıkarma deneyimi miyopiye göre çok daha yenidir ve uzun dönem verisi sınırlıdır. Bu gözlerde LASIK ve PRK daha yerleşik seçeneklerdir.

Çok yüksekse → fakik mercek ya da akıllı lens

Adım 4Ameliyattan sonra korneada yeterli doku kalıyor mu?

Lazer, numarayı korneadan çok ince bir tabaka alarak düzeltir. Bu yüzden asıl soru, işlemden sonra korneada ne kadar doku kaldığıdır. Ameliyat sonrası geriye kalması gereken doku için 280 mikronu referans alıyor, 250 mikronun altına inilmesini uygun bulmuyoruz ⁸. Hesap kişiye özeldir: numara büyüdükçe alınacak doku artar. Bu adımda sınırda kalan gözlerde PRK, LASIK'e göre daha az doku gerektirdiği için öne çıkar ⁷.

Sınırdaysa → PRK Yetersizse → fakik mercek ya da akıllı lens

Adım 5Göze darbe riski var mı?

LASIK'te oluşturulan kapak, altındaki dokuya hiçbir zaman tam yapışmaz. Yıllar sonra bile bir darbeyle yerinden oynayabilir ¹. Mesleği ya da sporu nedeniyle göze darbe alma riski taşıyanlarda kapaksız yöntemler tercih edilir: SMILE ya da PRK ⁷.

Risk varsa → SMILE ya da PRK

Adım 6Göz yüzeyi nasıl? Başka bir hastalığı var mı?

Belirgin kuru gözü olanlarda kesilen sinir miktarı önem kazanır. Aynı hastanın iki gözünde yaptığımız karşılaştırmada (Demirok A, Özgürhan EB, Ağca A, ve ark. Optom Vis Sci 2013, doi:10.1097/OPX.0b013e31829d9926) kornea duyusu birinci hafta, birinci ve üçüncü ayda SMILE gözünde daha iyi korundu. Altıncı ayda fark kalmadı ¹⁰. Bu, SMILE'ın kuru gözü önlediği anlamına gelmez. Sinir hasarının daha az geliştiğini ve daha hızlı toparlandığını gösterir. Epitelin korneaya zayıf tutunduğu ya da tekrarlayan erozyon öyküsü olan gözlerde ise PRK öne çıkar ⁷.

Kuru göz belirginse → SMILE Erozyon öyküsü varsa → PRK

Adım 7İyileşme için ne kadar süre ayırabilirsiniz?

Bu tıbbi değil, hayatla ilgili bir ölçüt — ama karar üzerinde gerçekten etkili. LASIK'te görme en hızlı oturur. SMILE'da birkaç gün ya da birkaç hafta daha geç netleşir. Bu geçicidir ve nihai sonucu etkilemez ⁶. PRK'de epitelin yenilenmesi beklendiği için birkaç gün ağrı olur, görmenin netleşmesi haftaları bulur ve ilaç kullanımı daha uzun sürer ^1,2.

Süre kısıtlıysa → LASIK

Bu adımların hiçbiri internette tamamlanamaz. Kornea topografisi, kalınlık ölçümü ve biyomekanik değerlendirme yapılmadan hiçbir yöntem hakkında karar verilemez.

Sizin gözünüz hangi adımda ayrışıyor?

Ölçümleriniz alındıktan sonra bu adımları birlikte geçiyor ve kararı beraber veriyoruz.

Randevu Al 0542 184 36 42

Ortak noktalar

Üç yöntemin ortak yanları

Ameliyat öncesi değerlendirme aynıdır. Uzak ve yakın görme, damlalı ve damlasız numara ölçümü, kornea topografisi ve tomografisi, kalınlık ölçümü, kornea biyomekaniği, gözyaşı ve göz yüzeyi değerlendirmesi, göz hareketleri muayenesi ve damla ile göz bebeği büyütülerek retina muayenesi ⁷.

Hiçbiri presbiyopiyi önlemez. Üç yöntem de uzak görmeyi düzeltir. Kırklı yaşlardan sonra herkeste ortaya çıkan yakın görme zorluğunu ortadan kaldırmaz ⁷. Bunu ameliyat öncesinde her hastayla konuşuyoruz.

Üçünde de kornea biyomekaniği bir miktar zayıflar. Doku alan her yöntem için bu geçerlidir. Ölçümle saptanan bu azalmanın, ektazi gelişmediği sürece görmeye yansıyan bir etkisi gösterilmiş değildir ⁸.

Üçünde de ek tedavi mümkündür. Hedeflenen numaraya tam ulaşılamazsa ikinci bir işlem düşünülebilir. Hangi seçeneğin uygun olduğu o gün yapılan ölçümlerle belirlenir ^1,7.

Üçünde de takip uzun tutulur. Ektazi olgularının bir bölümü ameliyattan iki yıldan uzun süre sonra ortaya çıkabildiği için izlem erken kontrollerle sınırlı kalmaz ⁸.

Lazer göz ameliyatı sonrası: ne zaman gündelik hayata dönülür?

SMILE ve LASIK'ten sonra ertesi gün gündelik hayata dönülür. İlk gün yapılan kontrolde bir anormallik görülmezse hasta doğrudan işine ve günlük düzenine döner. İstenen tek şey birkaç gün göz içine su kaçmamasıdır. Suyun kendisi göze zarar vermez. Kaçınılmasının nedeni, suyun temiz olup olmadığının bilinememesidir.

Lazer sonrası hangi damlalar kullanılır?

SMILE ve LASIK'ten sonra on gün kadar antibiyotik ve steroid damla kullanılır. Bunun dışında hastaların bir bölümü birkaç ay suni gözyaşına ihtiyaç duyar. Suni gözyaşı zorunlu değildir, ihtiyaç hissedildiğinde kullanılır.

PRK sonrası neden farklıdır?

PRK'de tablo farklıdır. İlk dört beş gün şiddetli ağrı olur. Ameliyatın sonunda göze yerleştirilen koruyucu kontakt lens dört gün kadar kalır ve steroid damla bir ay boyunca kullanılır. Bu farkın nedeni ve iyileşmenin ayrıntısı PRK ve No Touch sayfasında anlatılmaktadır.

Karşılaştırma

SMILE mı, LASIK mi, PRK mı?

Bugün kornea lazer cerrahisinde üç ana yöntem var: SMILE, LASIK ve PRK (No Touch, transepitelyal PRK gibi adlarla da anılır). Bu sorunun tek doğru cevabı yok — ve elimizde üçünü de karşılaştıran kendi verilerimiz var.

Üç yöntemde de gözden çıkarılan doku benzerdir: miyopide, hipermetropide ve astigmatta belirli bir numara için korneadan uzaklaştırılması gereken dokunun şekli yöntemden bağımsızdır. Yöntemler bu dokuya nasıl ulaşıldığında ayrılır: PRK ve LASIK'te excimer lazer dokuyu buharlaştırır, SMILE'da femtosaniye lazerle hazırlanan lentikül bütün olarak çıkarılır. Hipermetropi ve astigmat düzeltmesinin miyopiye göre daha zor olmasının nedenlerine dair ipuçları da bu şeklin yapısında ve oluşturulma zorluğundadır. Ağca, miyopi, hipermetropi ve astigmatta çıkarılması gereken dokunun şeklini, yani excimer lazer ablasyon profillerini 2022'de Türk Oftalmoloji Derneği'nin 44. Bahar Sempozyumu'nun refraktif cerrahide yenilikler panelinde anlatmıştır.

Ağca'nın yazarları arasında yer aldığı çalışmada, bir gözüne SMILE diğerine femtosaniye LASIK uygulanan 22 hastanın 44 gözünü beş yıl izledik (Tülü Aygün B, Çankaya Kİ, Ağca A, ve ark. J Cataract Refract Surg 2020, doi:10.1097/j.jcrs.0000000000000067). Beşinci yılın sonunda çıplak görmede fark yoktu, iki grupta da bütün gözler hedefin bir diyoptri içindeydi, hiçbir gözde iki sıra ve üzerinde kayıp olmadı, aberasyonlarda — gözlükle düzeltilemeyen, kamaşma ve ışık çevresinde halka gibi şikayetlere yol açabilen kırıcılık kusurları — hiçbir kontrolde fark bulunmadı ⁶.

Randomize çalışmaların bir araya getirildiği uluslararası değerlendirmelerde de iki yöntem arasında son numara, 20/20 görme oranı ve hedefe yakınlık bakımından anlamlı fark bulunmamış. Göz yüzeyiyle ilgili belirtiler SMILE grubunda daha seyrek bildirilmiştir. Buna karşılık dalga cephesi kılavuzlu LASIK ile yapılan bir karşılaştırmada görmenin daha hızlı toparlandığı ve düşük kontrastta daha iyi olduğu gösterilmiştir ⁷. Yani her ölçütte üstün olan tek bir yöntem yok: kimi ölçütte biri, kimisinde öteki önde.

Beş yıllık takibin sonunda iki yöntem birbirine denk çıkıyor. Asıl soru hangi yöntemin daha iyi olduğu değil, hangi gözün hangi yönteme uygun olduğudur.

LASIK planlanan bir gözde şunlardan biri varsa PRK'yi ya da SMILE'ı düşünürüz:

Hesap, ameliyattan sonra geriye kalacak dokunun sınıra çok yakın olacağını gösteriyorsa.
Epitel korneaya zayıf tutunuyorsa.
Tekrarlayan erozyon öyküsü varsa.
Belirgin kuru göz varsa.
Hasta mesleği ya da sporu nedeniyle göze darbe alma riski taşıyorsa.

Bu durumlarda risk azalır ama ortadan kalkmaz ⁷.

Peki PRK ve No Touch?

Bu yöntemde ne kapak açılır ne lentikül çıkarılır: korneanın en dış tabakası olan epitel alınır, lazer doğrudan yüzeye uygulanır ve epitelin kendini yenilemesi beklenir. Yöntemin adı, epitelin nasıl alındığına göre değişir. “No Touch” ve transepitelyal PRK bu ailenin üyeleridir.

Sonuçlar bakımından geri kalmaz. PRK ile SMILE'ı karşılaştırdığımız çalışmada (Yıldırım Y, Ölçücü O, Alagöz C, Başcı A, Ağca A, ve ark. J Refract Surg 2016, doi:10.3928/1081597X-20160602-02) görme ve refraksiyon sonuçları benzerdi. Toplam aberasyon artışı ise SMILE grubunda daha yüksek bulundu ³. Biyomekanik ölçümleri karşılaştırdığımız çalışmada düşüş SMILE grubunda daha belirgindi. İki grupta da ektazi görülmedi ⁴.

Fark iyileşme döneminde. Epitel yenilenene kadar birkaç gün süren ağrı olur, görmenin netleşmesi haftaları bulur ve ilaç kullanımı daha uzun sürer. SMILE ve LASIK'te epitel yerinde kaldığı için bu dönem yaşanmaz ^1,2. PRK'yi tercih ettiğimiz durumlar da bellidir: geriye kalacak doku sınırdaysa, epitel korneaya zayıf tutunuyorsa ya da tekrarlayan erozyon öyküsü varsa ⁷.

Özetle: üç yöntem de doğru gözde iyi sonuç verir. Seçimi belirleyen etkenler şunlardır: kornea kalınlığı ve topografisi, geriye kalacak doku, göz yüzeyinin durumu, mesleğiniz ve iyileşme dönemi için ayırabileceğiniz süre. Ağca, PRK, LASIK ve SMILE arasında hangi hastada hangi tedavinin seçileceğini 2021'de, orta derecede miyopide LASIK, SMILE ve fakik göz içi merceği arasındaki seçimi 2022'de Türk Oftalmoloji Derneği'nin ulusal kongrelerinde anlatmıştır. Ayrıntılar için → PRK / No Touch sayfası · LASIK sayfası

SMILE, femtosaniye LASIK ve PRK / No Touch karşılaştırması
Ölçüt	SMILE	Femtosaniye LASIK	PRK / No Touch
Kornea kapağı	Yok	Var	Yok
Kesi	~2,5 mm yan kesi	8,5–9 mm çevre kesisi	Kesi yok, epitel alınır
Epitel	Yerinde kalır ^1,2	Yerinde kalır ^1,2	Alınır, yenilenmesi beklenir ^1,2
Görmenin netleşmesi	Hızlı, günler içinde ^7,14	En hızlı ^7,14	En yavaş, haftalar ^1,2
Erken dönem ağrı	Birkaç saat	Birkaç saat	Üç-dört gün ^1,2
Darbeyle kapağın oynaması	Söz konusu değil ¹	Yıllar sonra bile mümkün ¹	Söz konusu değil ¹
Kesilen kornea siniri	Daha az ^10,13	Daha fazla ^10,13	Yüzeydeki sinir ağı etkilenir ^1,2
Aberasyon artışı	Artar, yön numaraya ve pupil çapına göre değişir ^3,15,16	Artar, kendi karşılaştırmamızda SMILE ile fark yok ^6,17	Artar, bazı çalışmalarda SMILE'dan az, bazılarında farksız ^3,15
Numara kalırsa ek tedavi	Mümkün ^1,7	Mümkün ¹	Mümkün ⁷

Tablonun ilk satırlarının — kapak, kesi genişliği ve kesilen sinir — yapısal karşılığı, Ağca'nın çizdiği şemalarla ayrıca gösterilmiştir: kapak açılmadığında korneanın ön tabakası bütün kalır, daha az sinir lifi kesilir ve epitelin içeri ilerleyebileceği alan küçülür. Şemalar SMILE sayfasında, LASIK ile yan yana duruyor.

Aberasyon konusunda literatür ne diyor?

Üç yöntem de ameliyattan önceki duruma göre yüksek dereceli aberasyonu artırır. Bu noktada çalışmalar hemfikir. Hangi yöntemin daha az artırdığı ise tartışmalıdır: yön, düzeltilen numaranın büyüklüğüne, ölçümün hangi göz bebeği çapında yapıldığına ve karşılaştırılan LASIK'in türüne göre değişmektedir ^15,16,17.

Üzerinde uzlaşılan iki nokta var: numara ne kadar yüksekse artış o kadar fazla oluyor, tedavi bölgesi ne kadar genişse artış o kadar az oluyor ^15,16. Bu yüzden bu satırı kesin bir üstünlük iddiası olarak değil, gözün ölçümleriyle birlikte değerlendirilecek bir başlık olarak okumak gerekir.

Ağca'nın yazarları arasında yer aldığı ayrı bir seride (Kepez Yıldız B, Ürdem U, Ulaş MG, Yıldırım Y, Ağca A, ve ark. Lasers Med Sci 2019, doi:10.1007/s10103-018-2591-9), astigmatizmanın SMILE ile düzeltilmesinde sağ ve sol gözler arasında fark olup olmadığı incelendi: vektör analizinde sol gözlerde astigmat düzeltmesi sağ gözlerden daha başarılıydı ¹⁸. Bu tür durumların yönetimi, yöntemin kendisi kadar önemlidir.

Lazer yanlış eksene uygulanırsa geri alınabilir mi?

Alınabilir. Lentikül çıkarma işleminin planlanan eksen yerine başka bir eksene uygulandığı bir olguyu yayımladık (Ağca A, ve ark. Lasers Med Sci 2018, doi:10.1007/s10103-017-2380-x)¹⁹. Yirmi iki yaşındaki hastanın ameliyat öncesi astigmatı 2,50 diyoptriydi ve tedavi 5 derece yerine 50 dereceye uygulanmıştı. Sonuçta astigmat düzelmek yerine yön değiştirdi ve gözlüksüz görme bozuldu, düzeltilmiş görme ise değişmemişti. Bir ay sonra ilk ameliyatın kesisinden girilip kapak kaldırıldı ve kalan kusur excimer lazerle düzeltildi. Ertesi gün gözlüksüz görme tam düzeye çıktı.

Üçüncü ayda kornea topografisi merkezli ve düzenliydi. Bir yıl sonra gözlüksüz görme her iki gözde tam düzeyde kaldı. Yüksek sıralı sapmalarda hafif bir artış ölçüldü, ancak hasta buna bağlı bir görme şikayeti tarif etmedi. Bu olgunun ilk yazarı Ağca'dır. Bu tür bir hatanın düzeltilebilir olması, yöntemin kendisi kadar hatanın nasıl yönetildiğinin de önemli olduğunu gösterir.

Hangisi size uygun?

Karar, kornea topografiniz ve kalınlığınız ölçüldükten sonra birlikte verilir.

Randevu Al Bizi arayın: 0542 184 36 42

Video

Üç yöntem — video anlatımı

Aşağıdaki söyleşide Ağca, SMILE, LASIK ve PRK'nin gerçekte neyle ayrıldığını, No Touch'ın neden ayrı bir ameliyat olmadığını ve hangi gözde hangisini tercih ettiğini anlatmaktadır.

Videoda anlatılanlar. Videoda göz çizdirme tabirinin nereden geldiği, üç lazer yöntemini ayıran nokta, No Touch adının ne anlama geldiği ve iyileşme sürelerinin neden farklı olduğu anlatılmaktadır.

Göz çizdirme diye bir işlem var mıdır? Bugün yoktur. Ağca bu tabirin, lazerden önce korneaya bıçakla kesiler atılan radyal keratotomi ameliyatından kaldığını, bugün yapılan işlemde herhangi bir kesme ya da çizme olmadığını anlatmaktadır.

Üç yöntemi ayıran asıl nokta nedir? Lazerin korneanın neresine uygulandığı. PRK'de lazer doğrudan yüzeye uygulanır, yüzeydeki epitel önce kaldırılır. LASIK'te üstteki doku yaklaşık yüz mikronluk bir kapak halinde kaldırılır ve lazer altındaki dokuya uygulanır. SMILE'da lazerin dalga boyu yüzeyin içinden geçmeye elverdiği için kapak açmaya gerek kalmaz.

No Touch ayrı bir yöntem midir? Değildir. Ağca No Touch'ın PRK'nin bir uygulama biçimi olduğunu, tek farkın yüzeydeki epitelin elle değil lazerle kaldırılması olduğunu, sonuçlar açısından neredeyse fark bulunmadığını anlatmaktadır.

İyileşme süreleri neden farklıdır? Yüzeye lazer uygulanmadığı için SMILE ve LASIK'te iyileşme hızlıdır ve birbirine benzer. PRK ve No Touch'ta yüzey iyileştiği için ilk günler ağrılıdır ve süreç uzundur.

En yeni yöntem her açıdan en iyisi midir? Ağca her yeni yöntemin öncekinin sakıncalarını ortadan kaldırırken kendine özgü yeni sakıncalar getirdiğini, bu nedenle yöntemin göze göre seçildiğini söylemektedir.

Videonun ikinci yarısında, sık sorulan bir konu ayrıntılandırılmaktadır: No Touch, PRK'den ayrı bir ameliyat değildir. Farkı, yüzeydeki elli mikronluk epitel tabakasının elle soyulması yerine lazerle kaldırılmasıdır. Kazanılan süre yarım dakika kadardır. Bu, videoda portakal benzetmesiyle anlatılmaktadır: kabuğu elle soyup meyveyi görerek çalışmak, kabuk kalınlığını ölçüp o kadarını buharlaştırmaktan daha kesin bir yoldur. Ayrıca her yeni yöntemin öncekinin sakıncalarını ortadan kaldırırken kendine özgü yenilerini getirdiği de belirtilmektedir. Bu nedenle “en yenisi her açıdan en iyisidir” demek doğru olmaz.

Videonun tam metni

Söyleşinin yazıya dökümü (YouTube, 21 Mart 2026, 9 dakika 42 saniye). Konuşma dilindeki dolgu sözcükler çıkarılmış, cümleler ve anlam korunmuştur.

Soru: Merhabalar.

Ağca: Merhaba.

Soru: Nasılsınız, iyi misiniz?

Ağca: İyiyim, sağ ol. Sen nasılsın? Görüşemedik.

Soru: Ben de iyiyim Hocam. Hocam, bugün göz çizdirme konuşacağız. Bilmiyorum böyle diyorum ama doğru mu tabir?

Ağca: Göz çizme diyorlar, göz çizdirme diyorlar hastalar. Halk arasında Türkçede göz çizdirme deniyor. Gözlük atmak için, gözlük kullanmamak için yapılan ameliyatlar gözlüğü atmak istiyorum, gözümü çizdirmek istiyorum diye ifade ediliyor. Bizim orada anladığımız lazer ameliyatı. Eskiden, lazer çıkmadan önce, gözlük kullanmamak için RK denilen bir ameliyat yapılıyordu. Bu RK ameliyatında 1990'larda ya da öncesinde kornea üzerine ince elmas bir bıçakla çizik şeklinde kesiler atılıyordu. Bunu o zaman yapan meslektaşlarımız, günümüzde artık yapılmıyor, hastalara izah ederken gözünü kestik yerine çizdik gibi ifade ettikleri için halk arasında herhalde o şekilde yaygınlaşmış. Fakat o ameliyat artık yapılmıyor.

Ağca: Gözde kesiler yaparak yapmıyoruz bu işlemi, artık lazerle yapıyoruz. Yani bir hasta gözümü çizdirmek istiyorum dediği zaman biz gözlük kullanmak istemiyor, lazer yapacağız diye anlıyoruz. Ama herhangi bir kesme işlemi olmuyor. O ameliyata RK, radyal keratotomi deniliyordu. Radyal keratotomi kelimesi telaffuz etmesi zor olduğu için muhtemelen göz çizme şeklinde hastaların aklında kalmış, Türkçeye öyle yerleşmiş. Fakat yaptığımız herhangi bir çizme, kesme işlemi yok.

Soru: Güncelde nasıl yapılır?

Ağca: Günümüzde birisi gözlükten kurtulmak istiyorsa, gözlük kullanmak istemiyorsa, 20-40 yaş aralığında ve özellikle miyop ve miyop astigmat için yaptığımız yöntem lazer. Lazerin uygun olmadığı durumlarda başka yöntemler de uygulayabiliyoruz, fakat ilk tercihimiz lazer oluyor. Özellikle miyoplarda ve miyop astigmatlarda çok iyi sonuç veriyor. Lazerin de kendi içinde bugün güncel olarak yapılan üç yöntemi var, deneysel yöntemleri bir tarafa bırakıyorum: PRK, LASIK ve SMILE. Bunun dışında herhangi bir yöntem yok. i-LASIK gibi, No Touch gibi tabirler genel anlamda reklam için kullanılıyor ve o şekilde yerleşiyor. Ama bilimsel anlamda PRK var, LASIK var, SMILE var.

Soru: Nasıl karar veriyorsunuz, gelen hastaya hangisini yapacağınıza?

Ağca: Bu doktordan doktora ya da hastanın gözüne göre değişiyor. Benim ilk tercihim tüm hastalarda SMILE dediğimiz yöntemi yapmak: en son çıkan, en modern, avantajları daha fazla, dezavantajları daha az olan bir yöntem. SMILE yapamadığımız durumlarda LASIK ya da PRK'yı tercih ediyoruz. PRK dediğimiz yöntem, ilk çıkan yöntem, bugün genellikle No Touch adıyla biliniyor. Bu ilk çıkan PRK'nın ufak bir modifikasyonu var, o modifikasyon yapılmış haline, yani biraz farklı bir PRK'ya, günümüzde No Touch deniliyor. Ama sonuçları ve yapılan işlem açısından neredeyse hiçbir fark yok. İlk çıkan yöntem bu, ama pek çok dezavantajı var.

Ağca: Öncelikle yüksek numaralara yapamıyoruz: yüksek numaralara yaptığımızda lazer yaptığımız bölgede iz kalabiliyor, bu görmeyi kalıcı olarak olumsuz etkileyebiliyor. İkincisi, hastalar açısından gündelik hayata dönmek çok uzun sürüyor: dört beş gün gözlerde çok şiddetli batma, yanma, ağrı, sulanma oluyor. Konforlu bir yöntem değil, yavaş iyileşiyor.

Soru: İşlem olarak farkı ne?

Ağca: İşlem olarak en basiti. Gözün ön tarafında kornea dediğimiz bir tabaka var. Onun üzerini lazerle tıraşlamak bizim hedefimiz. Bunun en basit hali de hastayı yatırıp doğrudan o bölgenin yüzeyini tıraşlamak. Bu PRK: yatırıp yüzeyi tıraşlıyoruz. Yapması çok basit ama sonrası birtakım dezavantajlar içeriyor, çünkü o kornea yüzeyi tıraşlamaya çok da müsait bir bölge değil aslında. O işlemi az yaparsak sorunla karşılaşmıyoruz, çok yaparsak leke kalıyor, birincisi. İkincisi, orası çok yavaş ve ağrılı iyileştiği için hastanın gündelik hayata dönmesi çok uzun sürüyor. Yani o bölgeye lazer yapmamak elimizde olsa yapmayacağız aslında. Yapmamak ne zaman mümkün oldu? LASIK dediğimiz yöntem çıkınca.

Ağca: LASIK'te lazer yapmak istemediğimiz bölgeyi ince bir flep, yani kapak, şeklinde 100 mikron civarında keserek kaldırıp altına lazer yapmaya başladık. Bıçak kullanılmadığı için kesi demeye tereddüt ediyorum, ama lazerle de olsa orada bir kesi oluyor. Hastalar gözümde kesi oluyor, daha tehlikeli diye düşünüyor, ama o kesiyi yapma amacımız yüzeye lazer yapmanın tehlikesinden korunmak. Lazer yapmak istemediğimiz bölgeyi koruyabilmek için kesiyoruz. Yoksa oraya doğrudan lazer yapmak kolay, ama yapmak istemiyoruz. O bölgeyi kesip güvenceye alıyoruz. Yani LASIK'te bu yüzeyin altına lazer yapmaya başladık.

Ağca: Orası daha kolay iyileştiği, daha problemsiz olduğu, daha yüksek numaraları yapabildiğimiz ve leke kalmadığı için pek çok avantajı var. Fakat üstteki dokuyu kesip kenara kaldırmak gerekiyordu, ilave bir adım gerekiyordu. Daha sonra çıkan SMILE yönteminde kesmemize gerek kalmadı. Lazerin dalga boyu buna müsait olduğu için lazer yüzeyin içinden geçebiliyor: yüzeye uygulama yapmadan altındaki dokuya uygulama yapmak SMILE ile birlikte mümkün oldu. Dolayısıyla PRK'nın dezavantajlarından LASIK'te bir miktar kurtulmuştuk, SMILE'da LASIK'in dezavantajlarından da kurtulmuş olduk.

Soru: İyileşme süresi ne kadar değişiyor?

Ağca: İyileşme süresi gerek LASIK'te gerek SMILE'da aynı ve çok kısa. Yüzeye lazer uygulamadığınız zaman çok hızlı iyileşiyor, o kadar hızlı ki ikisi arasında fark yok. Yani kesip altına lazer yapsanız da, kesmeden altına lazer yapsanız da çok hızlı iyileşiyor. Yüzeye lazer yaparsanız, PRK ya da No Touch, o çok yavaş iyileşiyor ve iyileşirken leke, yani haze, kalabiliyor. Leke kalmadan iyileşse bile çok ağrılı ve uzun bir süreçte iyileşiyor.

Soru: Şimdi benim anladığım, en avantajlı SMILE yöntemi.

Ağca: Evet. Yalnız bunu şöyle algılamamak lazım: LASIK'te PRK'nın dezavantajları ortadan kalktı, kalanları da SMILE ile ortadan kalktı diye değil. Her gelen yöntem, LASIK geldiğinde PRK'nın birtakım dezavantajlarını ortadan kaldırdı ama kendine özgü, PRK'da olmayan başka dezavantajları var. Fakat gidenin yerine gelen dezavantajlar gidenlerden daha az. Dolayısıyla LASIK'in kendine özgü, PRK'da olmayan bazı dezavantajları var, ama PRK'nın dezavantajlarından kurtuluyorsunuz ve LASIK'in dezavantajları daha ufak. SMILE'da da gerek PRK'nın gerek LASIK'in dezavantajları ortadan kalkıyor, SMILE'ın kendine özgü bazı dezavantajları geliyor. Ama onlar çok küçük, bizim için çok daha tercih edilebilir, göze alınabilir şeyler. Bizim işimiz cihaza çok bağımlı.

Ağca: SMILE ya da LASIK ya da PRK yapabilmek için çalıştığınız kurumda o lazere, o cihazlara ulaşımınız olması ve o cerrahi yöntemi biliyor olmanız lazım. Bildiği ve o cihaza ulaşımı olduğu halde SMILE tercih etmeyenlerin oranı doktorlar arasında çok düşüktür. Genelde SMILE tercih edilir, olamadığı durumlarda LASIK tercih edilir. PRK, bu dezavantajları nedeniyle, en az tercih edilen yöntemdir.

Soru: O olamayan durumlarda dediniz ya, mesela bende ne olması gerekiyor ki ben SMILE olamıyorum?

Ağca: Korneanız çok ince olabilir. Korneanın ince olduğu durumlarda bazen PRK yapmak daha avantajlı oluyor, çünkü LASIK ya da SMILE biraz daha fazla kornea kalınlığı gerektiriyor. Kendi pratiğimde korneanız LASIK ya da SMILE yapmaya müsait değilse, ancak o zaman PRK yapıyorum. PRK ile No Touch arasındaki farkı da özetleyeyim. No Touch diye reklamı yapılıyor, gözünüze dokunmadan lazer yapıyoruz diye, bu aralar çok duyuyorum. PRK'da yüzeye lazer yapıyoruz dedik ya, o yüzeyin en dış tabakası, 50 mikronluk tabaka, aslında soyup atmak istediğimiz bir tabaka, herhangi bir etkisi yok, lazer ışınlarının daha altına nüfuz etmesini engelliyor.

Ağca: Tam yüzeye lazer yapmıyoruz aslında: yüzeydeki ince bir dokuyu soyup atıyoruz, altındaki esas kornea tabakasına lazer yapıyoruz. Bunun en basit yolu o yüzeydeki dokuyu elinizle sıyırmak, çünkü görebildiğiniz bir şey. Bu avantajlı, çünkü sıyırdığınız zaman sıyırdığınızı görüyorsunuz, altı temiz bir şekilde önünüze çıkıyor, oraya lazer yapıyorsunuz. No Touch denilen yöntemde orayı sıyırmak için elimle dokunmayayım diyerek orayı lazerle alıyoruz. Önce yüzeydeki o sıyırıp atmak istediğimiz dokuyu ortadan kaldıracak kadar, 50 mikronluk bir lazer uyguluyoruz, o doku ortadan kayboluyor. Ondan sonra numarayı düzeltecek lazeri uyguluyoruz. Yani soymak istediğimiz dokuyu elimizle soymak yerine lazerle buharlaştırıyoruz, sonra yapacağımız işlemi yapıyoruz.

Ağca: Sonrası ikisinde de aynı. Bunun dezavantajı şu, şöyle düşünün: elinizde bir portakal var. Kabuğundan değil, içindeki asıl yüzeyinden 100 mikron almak istiyorsunuz. En pratik yolu kabuğu elinizle soymanız, portakal açığa çıkar, oradan 100 mikron alırsınız. Soymak istemiyorsanız önce kabuğun kalınlığını ölçersiniz, diyelim 50, 60, 62 mikron. O kabuğu ortadan kaldıracak kadar 62 mikronluk bir lazer uygularsınız, sonra da herhalde bu kabuk buharlaşmıştır deyip geri kalan işlemi yaparsınız. Hangisi daha garanti? Kabuğu elinle soyup portakalı görüp ondan sonra lazer yapmak daha güvenli. Dokunarak yapınca daha iyi oluyor. İnsanlara dokunmayınca daha güvenli geliyor yalnız.

Ağca: Dokunmayınca daha güvenli de olmuyor, daha etkili de olmuyor. Tam tersi, ne yaptığımızı tam göremiyoruz. Kurtulmak istediğimiz epitelin kalınlığını ölçüyoruz, 60 mikron. Teorik olarak 60 mikronluk dokuyu ortadan kaldıracak bir lazer miktarı var, onu yapıyoruz. Yaptıktan sonra herhalde o tabakadan kurtulmuşuzdur deyip devamını yapıyoruz. Bu aslında bizi daha tedirgin eden bir şey, çünkü onu tam kusursuz şekilde yapmanız mümkün değil, orada epitel kalıntıları kalıyor. Kusursuz yapmanın yolu elinizle soymak, biraz kaldıysa onu da soymak. Fakat yapılan çalışmalarda orada ufak tefek epitel kalıntısı kalsa bile sonuçları çok etkilemediği görüldüğü için bunu da, No Touch'ı, yapıyoruz. Ne sağlıyor bize?

Ağca: Belki bir dakika, çünkü o bir dakikada biz elimizle soyacaktık. otuz kırk saniye vakit kazandırıyor, bir de dokunmamış oluyoruz. Ama çoğu doktor, No Touch yapma imkanı olsa bile, cihazda o özellik olsa bile No Touch'ı kullanmıyor: kapatıyor, eliyle soyuyor, lazeri yapıyor. İsim olarak gene No Touch demeye devam ediyor, hasta No Touch istiyorsa diyelim, çünkü bize göre No Touch ile PRK aynı şey.

Soru: Hocam, çok teşekkürler. Çok bilgilendik.

Ağca: Teşekkür ederim. Görüşürüz.

Sorular

Sık sorulan sorular

Lazer göz ameliyatı kimlere uygun değildir?

Yukarıdaki yedi adım zaten bunu belirler: adımlardan biri bile uygun değilse o göze lazer yapılmaz. Yöntemden bağımsız olarak üçünde de engel sayılan başlıklar şunlardır: keratokonus veya kornea ektazisi şüphesi, kornea topografisinin düzensiz olması, numaranın kararlı olmaması, planlanan işlem için kornea kalınlığının yetmemesi, kontrol altında olmayan otoimmün ya da bağ dokusu hastalığı, aktif göz enfeksiyonu veya iltihabı, kontrol altında olmayan glokom ya da görmeyi etkileyen katarakt, gebelik ve emzirme dönemi ⁷.

Bir kısmı geçicidir: gebelik ve emzirme dönemi sona erdiğinde, göz yüzeyi hastalığı tedavi edildiğinde ya da numara kararlı hale geldiğinde durum yeniden değerlendirilir. Hangi durumun gerçekten engel olduğunu, hangisinin yeniden değerlendirilebileceğini Ben uygun muyum? sayfasında ayrıntısıyla yazılmıştır.

Lazer göz ameliyatında hangi yöntem en iyisidir?

Genel olarak en iyi olan bir yöntem yoktur. SMILE, LASIK ve PRK doğru gözde benzer sonuç verir. Seçimi belirleyen etkenler şunlardır: gözlük numarası, kornea kalınlığı ve topografisi, geriye kalacak doku, göz yüzeyinin durumu, mesleğiniz ve iyileşme dönemi için ayırabileceğiniz süre. Yukarıdaki yedi adım bu kararı nasıl verdiğimizi gösteriyor.

Lazer olamayacağım söylendi, başka seçenek var mı?

Çoğu zaman vardır. Kornea kalınlığı yetersizse ya da numara lazerin aralığının üzerindeyse korneaya hiç dokunulmayan fakik göz içi merceği gündeme gelir. Kırklı yaşlardan sonra yakın görme de sorun olmaya başladıysa akıllı lens değerlendirilir. Ancak kornea topografisi anormalse hiçbir lazer yöntemi uygun değildir. Bu durumda önce topografideki bulgunun değerlendirilmesi gerekir. Ölçümlerinizi getirirseniz birlikte bakabiliriz → Ben uygun muyum?

Kornea kalınlığım yeterli mi, nasıl anlaşılır?

Tek başına kalınlık değeri yeterli değildir. Belirleyici olan, planlanan düzeltmeden sonra geriye kalacak doku miktarı ve topografinin normal olmasıdır ^7,8. Hesap kişiye özeldir. Aynı kalınlıktaki iki göz, numaraları farklıysa farklı sonuç verir.

Göz çizdirdikten sonra numara tekrar bozulur mu?

Hafif ve orta miyopide sonuç birinci yıldan sonra oturur ve öyle kalır. Ağca'nın ilk yazarı olduğu, beş yıl izlediğimiz hasta serimizde bunu gösterdik (Ağca A, ve ark. J Cataract Refract Surg 2019, doi:10.1016/j.jcrs.2018.11.010) ⁵. Yüksek numaralarda yıllar içinde küçük bir geri dönüş görülebilir. Bu ihtimali ameliyat öncesinde konuşuyoruz.

Hangi yöntem daha çabuk iyileşir?

En hızlı iyileşen yöntem LASIK'tir. SMILE'da görme birkaç gün ya da birkaç hafta daha geç oturur. Bu geçicidir ve nihai sonucu etkilemez ⁶. PRK'de epitelin yenilenmesi beklenir: genellikle üç-dört gün boyunca şiddetli batma, yanma, sulanma ve ışık hassasiyeti olur, görmenin netleşmesi haftaları bulur ^1,2.

Kesisiz, doku almadan bir yöntem var mı?

Bugün için yok. Üç yöntemin de ortak noktası korneadan bir miktar doku alınmasıdır. Bunun bir sınırı olduğu için yıllar boyunca “doku almadan” numara düzeltmeyi amaçlayan yöntemler denendi. Bir bölümü korneayı kesmek yerine ısıtarak şekillendirmeye çalışıyordu.

Bu yöntemlerden biri, korneanın yüzeyel katmanlarına mikrodalga enerjisi uygulayan bir teknikti. Yöntemin 33 gözde denendiği ve bir yıl izlendiği çalışmanın araştırma ekibinde Ağca da yer almıştır (Çelik U, Alagöz N, Yıldırım Y, Ağca A, ve ark. J Cataract Refract Surg 2013, doi:10.1016/j.jcrs.2012.08.066)¹¹. Sonuç şuydu: ilk ay belirgin bir düzelme sağlandı, ancak etki üçüncü ayda büyük ölçüde, birinci yılın sonunda ise tamamen geri döndü. Kornea saydamlığında ve endotel hücrelerinde kalıcı bir zarar görülmedi ve hiçbir gözde düzeltilmiş görme keskinliği kaybı olmadı. Yöntem güvenliydi, ama kalıcı değildi. Bugün rutin kullanımda değildir.

Bunu anlatmamın nedeni tarihsel merak değil, pratik bir uyarı: bir yöntemin işe yarayıp yaramadığını ilk ayın sonucu göstermez. “Doku almadan”, “kalıcı hasar bırakmadan” gibi ifadelerle sunulan yeni bir yöntemle karşılaşırsanız sorulacak tek soru, o yöntemin kaç yıl izlendiği ve sonuçlarının nerede yayımlandığıdır.

Göz çizdirmek tehlikeli mi, zararı var mı?

Lazer göz ameliyatının da her ameliyat gibi riskleri vardır. Ama asıl tehlike ameliyatın kendisinde değil, uygun olmayan bir göze yapılmasındadır. Keratokonus ya da korneanın diğer ektazik hastalıklarından biri olan bir göze lazer uygulanırsa hastalık hızlanır. Kornea topografisi, hem bu ve benzeri hastalıkları taramak hem de korneanın başka açılardan lazere uygun olup olmadığını değerlendirmek için çok önemlidir. Hasta ve göz lazere uygunsa, yani hasta seçiminde bir yanlışlık yapılmadıysa komplikasyon son derece nadirdir ve çoğu ameliyat sırasında fark edilip yönetilen teknik olaylardır. Hangi durumun ne sıklıkta görüldüğü SMILE sayfasında kaynaklarıyla yazılmıştır.

Lazer göz ameliyatı sonrası şikayetler nelerdir, ne zaman geçer?

Şikayetler yönteme göre değişir. SMILE'dan sonra ilk günlerde hafif bulanıklık tarif edilebilir. Ağca'nın ilk yazarı olduğu 38 gözlük seride düzeltilmiş görme birinci günde ortalama 0,7, birinci haftada 0,8 ölçüldü (Ağca A, ve ark. Beyoglu Eye J 2016, doi:10.14744/bej.36855) ²⁰. Bu değerler her gözün tek tek ölçüldüğü görmedir. İki göz açıkken görme genellikle daha yüksektir ve hastaların çoğunda görme kalitesinde bir sorun olsa bile ilk gün iki gözle tam görme (20/20) düzeyine ulaşılır.

LASIK'ten sonra görme en hızlı netleşir, ilk aylarda kuruluk hissi görülebilir ve genellikle geçicidir. PRK'den sonra epitel yenilenene kadar birkaç gün belirgin batma ve ışık hassasiyeti olur, görmenin netleşmesi haftaları bulabilir, korneada haze denen bulanıklaşma gelişebilir ama herkeste olmaz.

LASIK, PRK ya da SMILE'dan sonra gece parlak ışıkların etrafında haleler görme, ışıklarda saçılma ya da kamaşma gibi şikayetler, hastanın eski gözlüklü görmesiyle karşılaştırıldığında genellikle bir miktar artar. Bundan kısmen geride kalan küçük gözlük numarası, kısmen bu numaranın gece artması, kısmen de lazerle düzeltilen kornea bölgesinin loş ya da karanlık ortamda genişleyen göz bebeğini yeterince kapsamaması ve düzeltilmemiş kornea bölgelerinden gelen ışığın devreye girmesi sorumludur. Bu şikayetler nadiren günlük hayatı etkiler ve genellikle ya ortadan kalkar ya da şiddeti azalır.

Üç yöntemde de şikayetlerin azalarak geçmesi beklenir. Daha önce olmayan bir şikayet ortaya çıktıysa ya da şikayetlerden herhangi biri aynı kalmak ya da azalmak yerine artıyorsa rutin kontrol zamanı gelmemiş olsa da muayene gerekir.

Lazer göz ameliyatı sonrası bulanık görme ne kadar sürer, tek gözde bulanıklık normal mi?

Ameliyattan sonra kalan numara 0,50 D'yi geçmiyorsa ve ameliyatta bir sorun olmadıysa iyileşme dönemi tamamlandığında hissedilir bir bulanıklık beklenmez. Ağca'nın uygulamasında görülen seyir şöyledir: miyop ve miyop astigmatta LASIK ya da SMILE sonrası görme çoğu zaman günler içinde son halini alır, bazen bir aya kadar uzayabilir. Hipermetropide de günler içinde düzelme beklenir, ancak numaranın oturması daha uzun sürebilir ve bazen altı ayı bulabilir. PRK ya da No Touch sonrası günlük işleri idare edecek görme düzeyine genellikle ancak ilk haftanın sonunda ulaşılır, görmenin son halini alması aylar sürer.

Yöntem aynı olsa da düzeltilen numaralar farklı olduğu için iyileşme aynı hastanın iki gözünde bile farklı hızda seyredebilir. Bulanıklık azalmak yerine artıyorsa ya da daha önce olmayan bir şikayet ortaya çıktıysa rutin kontrol zamanı gelmemiş olsa da muayene gerekir.

Kaynakça

Bu sayfadaki bilgiler, yazarları arasında Ağca'nın yer aldığı hakemli yayınlara ve iki uluslararası klinik kaynağa dayanmaktadır.

[1]Ağca A, Demirok A, Yıldırım Y, Demircan A, Yaşa D, Yeşilkaya C, Perente İ, Taşkapılı M. Refractive lenticule extraction (ReLEx) through a small incision (SMILE) for correction of myopia and myopic astigmatism: current perspectives. Clin Ophthalmol. 2016;10:1905-1912. doi:10.2147/OPTH.S80412
[2]Demirok A, Ağca A. Küçük kesiden lentikül ekstraksiyonu. Türkiye Klinikleri J Ophthalmol Special Topics. 2014;7(1):35-45. Türkiye Klinikleri 68683
[3]Yıldırım Y, Ölçücü O, Alagöz C, Başcı A, Ağca A, Yaşa D, Özgürhan EB, Demirok A. Visual and refractive outcomes of photorefractive keratectomy and small incision lenticule extraction (SMILE) for myopia. J Refract Surg. 2016;32(9):604-610. doi:10.3928/1081597X-20160602-02
[4]Yıldırım Y, Ölçücü O, Başcı A, Ağca A, Özgürhan EB, Alagöz C, Demircan A, Demirok A. Comparison of changes in corneal biomechanical properties after photorefractive keratectomy and small incision lenticule extraction. Turk J Ophthalmol. 2016;46(2):47-51. doi:10.4274/tjo.49260
[5]Ağca A, Tülü B, Yaşa D, Yıldırım Y, Kepez Yıldız B, Demirok A. Long-term (5 years) follow-up of small-incision lenticule extraction in mild-to-moderate myopia. J Cataract Refract Surg. 2019;45(4):421-426. doi:10.1016/j.jcrs.2018.11.010
[6]Tülü Aygün B, Çankaya Kİ, Ağca A, Yıldırım Y, Kepez Yıldız B, Sucu ME, Kandemir Beşek N, Demirok A. Five-year outcomes of small-incision lenticule extraction vs femtosecond laser-assisted laser in situ keratomileusis: a contralateral eye study. J Cataract Refract Surg. 2020;46(3):403-409. doi:10.1097/j.jcrs.0000000000000067
[7]Jacobs DS, Lee JK, Shen TT, Afshari NA, Bishop RJ, Keenan JD, Vitale S; American Academy of Ophthalmology PPP Refractive Management/Intervention Panel. Refractive Surgery Preferred Practice Pattern®. Ophthalmology. 2023;130(3):P61-P135. doi:10.1016/j.ophtha.2022.10.032
[8]Wang Y, Xie L, Yao K, Sekundo W, Alió JL, Mehta JS, Goel S, Elmassry A, Schallhorn J, Shilova T, Cao H, Xu L, Chen X, Zhang F, Bai J, Zhang W, Liu Q, Zhou X, Chen Y, Wang Z, Jhanji V, Yang K; Writing Committee for the Guideline Working Group. Evidence-Based Guidelines for Keratorefractive Lenticule Extraction Surgery. Ophthalmology. 2025;132(4):397-419. doi:10.1016/j.ophtha.2024.11.016
[9]ZEISS. ZEISS SMILE pro Laser Vision Correction — Suitability and Treatment Ranges. zeiss.com. Erişim: Ağustos 2026.
[10]Demirok A, Özgürhan EB, Ağca A, Kara N, Bozkurt E, Çankaya Kİ, Yılmaz ÖF. Corneal sensation after corneal refractive surgery with small incision lenticule extraction. Optom Vis Sci. 2013;90(10):1040-1047. doi:10.1097/OPX.0b013e31829d9926
[11]Çelik U, Alagöz N, Yıldırım Y, Ağca A, Marshall J, Muller D, Demirok A, Yılmaz ÖF. New method of microwave thermokeratoplasty to correct myopia in 33 eyes: one-year results. J Cataract Refract Surg. 2013;39(2):225-233. doi:10.1016/j.jcrs.2012.08.066
[12]Tülü Aygün B, Çankaya Kİ, Ağca A, Yıldırım Y, Kepez Yıldız B, Sucu ME, Kandemir Beşek N, Demirok A. Comparison of results between SMILE, FemtoLASIK and surface ablation for myopia. İçinde: Sekundo W, Wagner FM (Ed). Femtosecond Laser Assisted Lenticule Extraction. 2. baskı. Cham: Springer; 2024. s. 241-250. doi:10.1007/978-3-031-60424-9_17
[13]Ağca A, Çankaya Kİ, Yılmaz İ, Yıldırım Y, Yaşa D, Ölçücü O, Demircan A, Demirok A, Yılmaz ÖF. Fellow eye comparison of nerve fiber regeneration after SMILE and femtosecond laser-assisted LASIK. J Refract Surg. 2015;31(9):594-598. doi:10.3928/1081597X-20150820-04
[14]Çankaya Kİ, Yaşa D, Ağca A, Yıldırım Y, Demirok A. Femtosaniye lazer destekli LASIK ve SMILE: refraktif sonuçlar, kontrast duyarlılık ve korneanın yüksek sıralı aberasyonlarının karşılaştırılması. İKSSTD. 2019;11(2):86-92. doi:10.5222/iksstd.2019.29484
[15]Du Y, Di Y, Yang S, Mo F, Cui G, Chen D, Li Y. Differences in ocular high order aberrations before and after small incision lenticule extraction for correction of myopia: a systematic review and meta-analysis. Front Med (Lausanne). 2024;11:1274101. doi:10.3389/fmed.2024.1274101
[16]Miraftab M, Seyedian MA, Hashemi H, Amanzadeh K, Asgari S. Matched comparison of corneal higher order aberrations induced by SMILE to femtosecond assisted LASIK and to PRK in correcting moderate and high myopia: 3.00 mm vs. 6.00 mm. BMC Ophthalmol. 2021;21:216. doi:10.1186/s12886-021-01987-3
[17]Yan H, Gong LY, Huang W, Peng YL. Clinical outcomes of small incision lenticule extraction versus femtosecond laser-assisted LASIK for myopia: a meta-analysis. Int J Ophthalmol. 2017;10(9):1436-1445. doi:10.18240/ijo.2017.09.17
[18]Kepez Yıldız B, Ürdem U, Ulaş MG, Yıldırım Y, Ağca A, Fazıl K, Aygıt ED, Taşkapılı M, Demirok A. Correction of myopic astigmatism by small incision lenticule extraction: does laterality matter? Lasers Med Sci. 2019;34(2):311-316. doi:10.1007/s10103-018-2591-9
[19]Ağca A, Yıldırım Y, Kepez Yıldız B, Yaşa D, Demircan A, Demirok A. Femtosecond lenticule extraction performed on a wrong meridian and effectively reversed by excimer laser ablation. Lasers Med Sci. 2018;33(7):1609-1612. doi:10.1007/s10103-017-2380-x
[20]Ağca A, Yıldırım Y, Kepez Yıldız B, Ölçücü O, Yaşa D, Demircan A, Demirok A. Duration of the operation has no effect on early visual acuity after small incision lenticule extraction surgery. Beyoglu Eye J. 2016;1(1):15-17. doi:10.14744/bej.36855

Randevu

Randevu ve bilgi

Hangi yöntemin size uygun olduğu, kornea topografiniz ve kalınlığınız ölçüldükten sonra belli olur.

Randevu Al 0542 184 36 42 WhatsApp

Medicana Ataköy Hastanesi Göz Hastalıkları Kliniği · 1. Kısım Mah. Rauf Orbay Cd. No:2/1, 34158 Bakırköy / İstanbul

Prof. Dr. Alper Ağca

Göz Hastalıkları Uzmanı — refraktif cerrahi (SMILE, LASIK, No Touch PRK, fakik göz içi merceği), kornea ve katarakt
Medicana Ataköy, İstanbul

SMILE ameliyatını 2012'den bu yana uygulamaktadır. On üç yıldır bu alanda hem cerrahi uyguluyor hem araştırma yürütüyor. Ağca, lazerle görme düzeltme ve fakik göz içi mercek alanlarında kırk yedi makalenin yazarları arasındadır. Bu makalelerin otuz yedisi PubMed'de listelidir (9 Eylül 2026). Bu sayfadaki klinik sonuçların tamamı yazarı olduğu hakemli yayınlardan alınmıştır.

Yayın profilleri: Google Scholar · Web of Science · PubMed · ORCID

Son güncelleme: 22 Eylül 2026 · Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır, tanı ve tedavi yerine geçmez.