- Bu sayfa ne yapar
- Muayenede nelere bakıldığını gösterir
- Ne yapmaz
- Uygunluk kararı vermez, hiçbir internet sayfası veremez
- Kaç ölçüt var
- Altı temel başlık, hepsi birlikte değerlendirilir
- Seçenekler
- Lazer uygun değilse mercek, mercek uygun değilse başka yol olabilir
- Karar nerede verilir
- Ölçümler alındıktan sonra, muayenede, birlikte
Altı ölçütten biri elverişsizse diğerlerinin iyi olması sonucu değiştirmez.
Muayeneye gelen hastaların önemli bir bölümü daha önce başka bir merkezde değerlendirilmiş ve “size uygun değil” cevabı almış oluyor. Bu cevap bazen tümüyle doğrudur. Bazen ise yalnızca o merkezde uygulanan yöntem için doğrudur. İkisi aynı şey değildir.
Aşağıda önce uygunluğun hangi ölçütlerle değerlendirildiği, sonra en sık duyulan “olamazsınız” gerekçeleri tek tek ele alınmıştır. Sonunda da gerçekten engel olan durumlar ayrı bir başlıkta toplanmıştır — çünkü bu sayfanın işi herkese “olur” demek değil.
Ölçütler
Uygunluk neye göre belirlenir?
Uygunluk tek bir sayıya bakarak belirlenmez. Altı başlık birlikte değerlendirilir ve bunlardan biri elverişsizse diğerlerinin iyi olması sonucu değiştirmez.
- Kornea topografisi. En belirleyici başlık budur. Topografide ektazi şüphesi varsa kornea lazer cerrahisi uygun değildir — kalınlık yeterli olsa bile 1.
- Kornea kalınlığı ve geriye kalacak doku. Belirleyici olan kalınlığın kendisi değil, planlanan düzeltmeden sonra geriye kalacak dokudur. 280 mikronu referans alıyor, 250 mikronun altına inilmesini uygun bulmuyoruz 2.
- Gözlük numarası. Her yöntemin onaylı bir aralığı vardır. Numara bu aralığın dışındaysa başka bir yöntem gündeme gelir 9.
- Gözün ön bölümünün ölçüleri. Göz içi mercek düşünülüyorsa ön kamara derinliği ve kornea iç yüzeyindeki hücre sayısı belirleyici olur 1.
- Göz yüzeyi. Kuru göz, kapak kenarı iltihabı ve alerji önce tedavi edilir. Bunlar çoğu zaman geçici engellerdir 1.
- Retina. Miyopide retinanın çevresinde incelme alanları bulunabilir. SMILE yaptığımız 560 hastayı taradığımız çalışmada bu oran %12,1'di. Risk taşıyanlara önce koruyucu lazer uygulandı ve ameliyat en az dört hafta sonraya bırakıldı 8.
İlgili kaynak: Kornea topografisi bu değerlendirmenin merkezindeki araçtır. Bu alandaki başvuru kitabı Kornea Topografisi'nin 2. baskı Türkçe çevirisinin (Atlas Kitapçılık, 2014) editörlerinden biri Ağca'dır. Künyesi Yayınlar sayfasındadır.Beklentinin gerçekçi olması da bir uygunluk ölçütüdür. Uluslararası kaynaklar bunu diğerleriyle aynı listede sayar 1. Ameliyatın ne yapabileceğini ve ne yapamayacağını ameliyat öncesinde konuşuyoruz.
Yeniden değerlendirme
“Olamazsınız” denildiyse
Aşağıdakiler, Prof. Dr. Alper Ağca'nın muayenede en sık duyduğu gerekçelerdir. Bir kısmı gerçekten engeldir. Bir kısmı yalnızca belirli bir yöntem için engeldir. Bir kısmı ise bugünkü bilgiyle artık geçerli değildir.
“Korneanız ince”
Uzun yıllar 500 mikron bir alt sınır kabul edildi. Ekibimizin 55 gözü ortalama 33 ay izlediği çalışmada, kornea kalınlığı 500 mikronun altında olan ancak topografisi tümüyle normal olan dikkatle seçilmiş hastalarda güvenli ve etkili sonuçlar görüldü. Gözlerin %84'ü hedefin yarım, %96'sı bir diyoptri içindeydi ve hiçbir gözde ektazi gelişmedi 3. Bu çalışma, seçim ölçütünü kornea kalınlığından topografiye kaydıran bir bulgu ortaya koydu 3. Bu çalışma 2025 tarihli uluslararası KLEx değerlendirmesinde kaynak gösterilmiştir 2.
Aynı değerlendirme şunu da açıkça yazar: bu gözlerde iyi sonuçlar bildirilmiş olsa da mutlak güvenlik kanıtlanmamıştır. Ameliyat ancak daha sıkı bir tarama ve daha yakın bir takiple düşünülmelidir 2. Ağca da böyle yapmaktadır. Kornea yine de elvermiyorsa, korneaya hiç dokunulmayan fakik göz içi merceği gündeme gelir.
“Numaranız çok yüksek”
Lazerin onaylı sınırı miyopide −10 diyoptridir 9. Ancak yaklaşık −8,50 diyoptrinin üzerinde geriye kalacak doku nedeniyle fakik mercek çoğu zaman daha uygun olur 2. Yani bu cevap genellikle “ameliyat olamazsınız” değil, “lazer olamazsınız” demektir. Fakik mercekle −20 diyoptriye kadar tedavi yapılabilir. Ağca'nın yazarları arasında yer aldığı kendi hasta serimizin ortalaması −13 diyoptriydi (Yaşa D, Ürdem U, Ağca A, ve ark. J Ophthalmol 2018, doi:10.1155/2018/1329874) 5.
“Numaranız hala ilerliyor”
Yüksek miyop gözlerde numaranın tümüyle durmasını beklemek çoğu zaman gerçekçi değildir. Numaranın ilerlemesi ameliyatın etkinliğini zamanla azaltabilir, ancak güvenliğini azaltmaz. (Karşılaştırma için: hafif-orta miyopide beş yıl izlediğimiz gözlerde sonuç birinci yıldan sonra oturmuş ve öyle kalmıştır (Ağca A, ve ark. J Cataract Refract Surg 2019, doi:10.1016/j.jcrs.2018.11.010) 4. İlerleyen miyopide beklenti bundan farklıdır.) Numarayı düşürmek ve mümkün olan en düşük düzeyde tutmak amacıyla fakik mercek yine de düşünülebilir. Karar ilerlemenin hızına ve beklentiye göre birlikte verilir → ayrıntısı fakik mercek sayfasında.
“Kornea topografiniz sınırda”
Bu, dikkatle ele alınması gereken bir başlıktır ve her sınırda topografi aynı anlama gelmez. Ağca'nın yazarları arasında yer aldığı ayrı bir çalışmada, kornea üst bölümünde dikleşme saptanan gözlerde lazer cerrahisinin güvenliği ve öngörülebilirliği incelendi (Kepez Yıldız B, Kemer Atik B, Yıldırım Y, Ağca A, ve ark. Int Ophthalmol 2020, doi:10.1007/s10792-020-01420-6) 6. Bununla birlikte gerçek bir ektazi şüphesi varsa cevap değişmez: lazer yapılmaz. Karar, topografiye ek olarak kornea biyomekaniğinin de ölçülmesiyle verilir 2.
“Keratokonusunuz var”
Keratokonus varlığında hiçbir lazer yöntemi uygun değildir. Bu mutlak bir engeldir 1,2. Ama “ameliyat olamazsınız” ile “keratokonusunuz tedavi edilemez” aynı şey değil. İlerlemeyi durdurmak için kornea çapraz bağlama, görmeyi iyileştirmek için kornea içi halka ve sert kontakt lens seçenekleri vardır. Ağca'nın ilk yazarı olduğu çalışmada çocuklarda hızlandırılmış çapraz bağlamanın beş yıllık sonuçlarını yayımladık (Ağca A, ve ark. J Cataract Refract Surg 2020, doi:10.1097/j.jcrs.0000000000000101) 7 → keratokonus tedavisi sayfası.
“Göz bebeğiniz büyük”
Uzun yıllar büyük göz bebeği, gece görme sorunları için başlıca risk sayıldı. Bugün her iki uluslararası kaynak da bu görüşün zayıfladığını yazıyor: çalışmalar göz bebeği çapı ile ameliyat sonrası görme kalitesi arasında ilişki gösterememiştir 1,2. Yani bu, tek başına bir engel sayılmıyor. Yine de ışık çevresinde halka ihtimalini her hastayla konuşuyoruz.
“Kuru gözünüz var”
Kontrol altına alınmamış göz yüzeyi hastalığı geçici bir engeldir: önce tedavi edilir, sonra yeniden değerlendirilir 1. Kuru göz belirginse yöntem seçimi de değişir. Kesilen sinir miktarı daha az olan yöntemler ya da korneaya hiç dokunmayan mercek seçeneği öne çıkar.
“Yaşınız geçti”
Geç kalınmış sayılmaz, ama hedef değişir. Kırklı yaşlardan sonra ortaya çıkan yakın görme zorluğu hiçbir lazer yöntemiyle önlenemez 1. Bu yaş grubunda yalnızca uzak görme değil yakın görme de hedefleniyorsa akıllı lens seçenekleri değerlendirilir.
“Gebesiniz ya da emziriyorsunuz”
Amerikan Oftalmoloji Akademisi'nin refraktif cerrahi kılavuzu (Refractive Surgery Preferred Practice Pattern, 2023) gebelik ile emzirme dönemini birlikte sayar ve ikisini de erteleme sebebi kabul eder 1. Avrupa Katarakt ve Refraktif Cerrahi Derneği'nin ESCRS Recommendations for Refractive Surgery belgesi de refraktif cerrahinin gebelik ve emzirme döneminde yapılmamasını önerir ve gebe ya da emziren kadını kornea ameliyatlarında mutlak kontrendikasyon sayar 11. Ağca bu iki durumu ayırmaktadır.
Emzirme, uyguladığı ameliyatların hiçbirinde engel sayılmaz. Lazer yöntemlerinde bu tutumu destekleyen bir yayın vardır. Emzirirken ameliyat olan kadınlarla emzirmeyi en az üç ay önce bırakmış olanlar karşılaştırıldı: 168 kadının 237 gözünde görme keskinliği, ameliyat sonrası numara, etkinlik, öngörülebilirlik, güvenlik ve yeniden ameliyat oranı bakımından fark bulunmadı, bebeklerde yan etki bildirilmedi 10. Yazarlar bu konuyu ele alan başka bir çalışma bilmediklerini ve ileriye dönük bir araştırmaya ihtiyaç olduğunu da yazmaktadır.
Gebelikte ise ameliyat yapılmaz. Ameliyat sonrasında kullanılan damlaların, ayrıca ilave bir müdahale gerekirse o müdahalede kullanılabilecek ilaçların gebelikte güvenli olmayabileceği düşünülmektedir. Bu ameliyatların hiçbiri acil değildir. Beklemenin bir bedeli olmadığı için karar doğum sonrasına ertelenir.
Ölçümleriniz varsa getirin
Daha önce yapılmış kornea topografisi, kalınlık ölçümü ve muayene raporlarınız varsa değerlendirmeyi hızlandırır. Yoksa gerekli ölçümlerin tamamı muayenede yapılır.
Dürüst cevap
Gerçekten engel olan durumlar
Bu sayfanın işi herkese “olur” demek değil. Aşağıdaki durumlarda cevap, ikinci bir değerlendirmede de değişmez 1,2:
- Keratokonus, başka bir kornea ektazisi ya da gerçek bir ektazi şüphesi — kornea lazer cerrahisi için mutlak engeldir
- Planlanan işlem için geriye kalacak dokunun yetersiz kalması
- Göz içi mercek düşünülen gözde ön kamaranın sığ, açının dar olması ya da kornea iç yüzeyindeki hücre sayısının yetersizliği
- Kontrol altında olmayan glokom ya da görmeyi etkileyen katarakt
- Kontrol altında olmayan otoimmün ya da bağ dokusu hastalığı
- Aktif göz enfeksiyonu ya da iltihabı
Bir kısmı ise geçicidir: gebelik, tedavi edilmemiş göz yüzeyi hastalığı, henüz kararlı hale gelmemiş numara. Bu durumlarda karar ertelenir, iptal edilmez.
Bir merkezde “olmaz” denmesi, her zaman yanlış bir değerlendirme anlamına gelmez. İkinci görüşün amacı farklı bir cevap almak değil, hangi gerekçeyle olmadığını netleştirmek ve varsa başka bir yolun olup olmadığına bakmaktır.
Video
Lazer olamıyorsanız ne yapılır? Video anlatımı
Aşağıdaki söyleşide Ağca, lazerin neden herkese uygun olmadığını, uygun olmadığında hangi seçeneklerin kaldığını ve akıllı lens ile ICL'nin (fakik göz içi merceği) farkını anlatmaktadır.
Videoda anlatılanlar. Videoda lazere uygun olmamanın nedenleri, uygun olmadığında hangi seçeneklerin kaldığı ve fakik göz içi merceği ile akıllı lens arasındaki fark anlatılmaktadır.
Lazere uygun olmamanın nedenleri nelerdir? İki nedeni vardır: numaranın lazerin sınırlarını aşması ya da korneanın lazer için elverişli olmaması.
Lazer olamıyorsa hangi seçenek kalır? Göz içine mercek yerleştirme gündeme gelir. Genç hastada, uzak görme kusuru için kendi merceğe dokunulmadan araya yerleştirilen merceğe fakik göz içi merceği denir. Halk arasında ICL olarak bilinen budur.
Fakik göz içi merceği ile akıllı lens aynı şey midir? Değildir. Ağca fakik mercekte kendi merceğe dokunulmadığını, halk arasında akıllı lens denen ameliyatta ise kendi merceğin çıkarılıp yerine yakını da gösteren bir mercek konduğunu anlatmaktadır.
Akıllı lens hangi yaşta gündeme gelir? Genellikle elli yaşından sonra, yakın görme sorunu başladığında. Ağca sağlıklı ve genç bir gözde yalnız numara düşürmek için kendi merceğin çıkarılmasını riskli bulmaktadır.
Hipermetropide durum neden farklıdır? Ağca hipermetropide hem lazerin etkisinin daha sınırlı olduğunu, hem de fakik merceğin sığacağı boşluğun çoğu zaman bulunmadığını, bu nedenle çözümün genellikle mercek değişimi olduğunu anlatmaktadır.
Videonun ikinci yarısında hastaların beklemediği bir noktaya değinmektedir: zor olan astigmatizma değil, hipermetropi. Miyop ve miyop-astigmatta çözüm çoğu gözde ya lazerle ya fakik mercekle bulunur. Hipermetropide ise göz içinde ilave merceğin sığacağı boşluk çoğu zaman olmaz, lazerin etkisi daha sınırlı kalır ve numara zamanla geri gelebilir. Bu nedenle mecburiyet yoksa hipermetropide lazeri tercih etmemektedir.
Videonun tam metni
Söyleşinin yazıya dökümü (YouTube, 11 Nisan 2026, 8 dakika 2 saniye). Konuşma dilindeki dolgu sözcükler çıkarılmış, cümleler ve anlam korunmuştur.
Soru: Hocam, merhabalar.
Ağca: Merhaba, tekrar.
Soru: Tekrardan Hocam, geçen haftalarda lazer ameliyatlarını konuştuk: ameliyat öncesini, sonrasını ve türlerini. Bazı durumlarda lazer yapabiliyoruz, bazı durumlarda yapamıyoruz demiştiniz. Ben şunu merak ediyorum: bende miyop, hipermetrop ya da astigmat var, geldim ve lazere uygun değilim. Bu adımda ne yapılması gerekiyor?
Ağca: Lazere uygun olmamak iki nedenle olabiliyor. Bir: numara lazerin sınırlarını aşıyor. Diyelim on iki numara miyopiniz var. Halbuki biz miyopiyi lazerle sekiz, sekiz buçuğa kadar güvenli şekilde düzeltebiliyoruz. Sizinki daha yüksek. İki: numaranız düşük ama korneanız, yani lazer uygulayacağımız bölge, lazer yapmaya müsait değil. Bu iki durumda lazer bizim için bir seçenek olmaktan çıkıyor. Hastaya önce lazer yapabilir miyiz diye bakıyoruz, çünkü lazer göz dışı bir işlem olduğu için daha basit, komplikasyonları, riskleri daha az. Lazer olamıyorsa göz içine mercek yerleştirilebiliyor. Genç hastalarda uzak görme problemi için göz içine yerleştirilen merceklere fakik göz içi merceği deniyor.
Ağca: İleri yaşlardaki yakın görme problemiyle ilgili olanı söylemiyorum. Fakik göz içi merceği akılda tutması zor bir tabir olduğu için lens koyduk, mercek koyduk deniliyor, ya da içeriye konulacak merceğin markası söyleniyor: ICL ameliyatı yapacağız size, Eyecryl ameliyatı yapacağım gibi. Sık kullanılan lens markaları var. Lazer yapamıyorsak fakik göz içi merceği dediğimiz mercek…
Soru: Bu akıllı lensler mi, yoksa değil mi?
Ağca: Değil. Bilimsel anlamda akıllı lens diye bir şey yok. Çeşitli lensler var, hiçbirinin adı akıllı lens değil, kendine özgü isimleri var. Fakat yakın görme problemiyle ilgili, ellili yaşlardan sonra yaptığımız katarakt ameliyatı sonrasında koyduğumuz merceğe halk arasında akıllı lens deniliyor. Yani elli yaş üzerinde birisi yakın gözlüğü kullanmak istemiyorsa olabileceği bir ameliyat var. Bu ameliyat aslında bir katarakt ameliyatı, sonunda gözün içine trifokal mercek dediğimiz mercekleri koyuyoruz. Bu cümle söylemesi bile uzun sürdü. Uzun ve anlaşılması zor olduğu için hastalar akıllı lens ameliyatı olacağım diyor. Gerçekte tıbbi anlamda akıllı lens diye bir şey yok.
Ağca: Fakat akıllı lens olmak istiyorum, akıllı lens ameliyatı yapın bana diyen hastanın istediği şeyi gerçekleştirebilecek bir ameliyat var. Bu ameliyatın adı refractive lens exchange, yani refraktif lens değişimi. Yapılan işlem aslında bir çeşit katarakt ameliyatı: hastanın kataraktı olmasa bile katarakt ameliyatındaki işlemleri yapıyoruz ve gözün içine yakını da görmesini sağlayacak özel bir mercek koyuyoruz. Bu farklı, miyop olan birisinin miyopisini düzeltmek farklı. Akıllı lenslerin düzelttiği şey yaşla başlayan yakın görme problemi. Görme problemleri yakın görme problemi hipermetroptur, uzak miyoptur şeklinde değil. Hastalar genellikle öyle algıladığı için astigmat nedir, astigmat daha tehlikeli bir şey mi diye düşünüyor.
Ağca: Net görmemizi engelleyen, görüntünün bulanık olmasına sebep olan miyop, hipermetrop ve astigmat denilen üç kırıcılık kusuru var. Bunları şikayetlerinize bakarak birbirinden ayırmak çok mümkün değil. Hipermetrop, miyop, astigmat olabilirsiniz, biri ya da ikisi birden olabilir, şikayetleriniz genelde birbirine benzer. Bunların dışında bir de benim hiçbir şeyim yoktu, kırk ya da elli yaşını geçtim, yakını görememeye başladım, uzak değişmedi ama yakında eskiden olmayan bir bulanık görme çıktı şeklinde bir gözlük ihtiyacı var. Buna presbiyopi deniliyor. Akıllı lensler bu, benim bir şeyim yoktu, kırkı geçtim yakını görememeye başladım diyen kişiler için. Lazer ya da fakik göz içi merceği ameliyatları ise…
Soru: Daha düşük yaş.
Ağca: Evet. Daha eskiden beri olan, kişinin kendini bildi bileli ya da uzun yıllardır olan, yaşla alakası olmayan miyop, hipermetrop ve astigmat için. İkisi farklı.
Soru: İşlem farkını soracağım: fakik göz içi merceğinde ne yapılıyor?
Ağca: Fakik göz içi merceğinde kişinin kendi merceğine dokunmadan onun önüne, ona destek olacak, yetersizliğini giderecek ilave bir mercek konuyor. Sizin kendi merceğiniz ve korneanızın toplam gücü yetersizse ya da uygun değilse görüntü bulanık oluyor, miyop, hipermetrop ya da astigmat şeklinde bulanık oluyor diyelim. Kornea ve lens dedim, dikkat ederseniz: iki mercek var. Korneaya lazerle işlem yapıyoruz. Geride kalan merceğin şeklini ise değiştiremiyoruz. Ya komple çıkarıp yerine başka bir mercek koymak lazım, akıllı lens ameliyatında onu yapıyoruz, ya da buna dokunmadan önüne ilave bir mercek koyabiliriz, o da fakik göz içi merceği ameliyatı oluyor.
Soru: Şimdi anladım farkını.
Ağca: Fakik göz içi merceği ameliyatında korneaya dokunmuyoruz, merceğinize de dokunmuyoruz, ikisinin arasına üçüncü bir mercek koyuyoruz. Akıllı lens ameliyatında korneaya dokunmuyoruz, kendi merceğinizi çıkarıp yerine yapayını koyuyoruz.
Soru: Rulo şeklinde bir kesiden içeriye sokulup içeride açılan…
Ağca: Göz içine konulan mercekler enjektörlerin içinde sıkıştırılmış halde oluyor. Gözün içine yaklaşık 2,4 mm'lik bir kesiden, 2,2 mm de 2,75 mm de mümkün ama genelde 2,4 mm kullanılır, özel enjektörüyle enjekte ediyoruz, uygun yere geldiğinde açılıp oraya yerleşiyor. 2,4 mm kalınca bir iğne deliği gibi düşünülebilir, oradan göz içine enjekte ediliyor.
Soru: Lazer olamıyorsam fakik göz içi merceği olabiliyorum. Onun da bir uygunluk şartını arıyor musunuz, orada bir kriter var mı?
Ağca: Fakik göz içi merceğinde de gözün içine ilave bir mercek koyacağız, merceği koyacağımız bölgenin o merceğin sığacağı genişlikte olması lazım. Onu da kornea topografisinde görebiliyoruz. Kornea topografisi yalnız korneayı göstermiyor, o bölgeyi de gösteriyor. Fakik göz içi merceğini de herkese yapamıyoruz.
Soru: İnsandan insana çok farklılık oluyor mu Hocam, o mesafe ve boyutlar değişiyor mu?
Ağca: Oluyor, ama fakik göz içi merceğine genellikle uygun olur. Çünkü lazer için başvuran esas kitle miyoplar ve miyop astigmatlar, onlar lazere uygun değilse bile göz içinde merceğin yerleştirileceği uygun yer genellikle vardır, olmaması çok nadirdir. Fakat hipermetroplar hem lazer için çok uygun değil, hipermetropide lazer çok yapmak istemiyoruz, hem de genellikle fakik göz içi merceğinin sığacağı bir boşluk olmaz. Gözlük kullanmak istemiyorum diye gelen hasta miyopsa, miyop astigmatsa ya da yalnız astigmatsa genellikle çözümü oluyor. Hipermetropsa ya da hipermetrop astigmatsa çözüm ya daha zor, ya ancak kısmen oluyor, ya da olamıyor. Hastaların düşündüğünün tersine bizim için problem astigmat değil, hipermetropi.
Ağca: Miyop ve astigmat benzer, çözmesi nispeten kolay problemler, hemen hemen her hastada ya lazerle ya da fakik göz içi merceğiyle çözülebilir. Hipermetropiyi çözmenin daha verimli, daha etkili yolu akıllı lens dediğimiz ameliyat ya da katarakt ameliyatı gibi hastanın kendi merceğini çıkarıp değiştirmek. İlave koyduğumuz mercekler için genelde yer olmuyor, korneada düzeltmek de etkili olmuyor. Merceği çıkarıp değiştirirsek etkili olabiliyor, ama sağlıklı, genç bir insanın sırf gözlük numarasını düşürmek için merceğini çıkarmak riskli. Dolayısıyla o ameliyatı ellilerden sonra yapıyoruz. Yani hipermetropinin asıl çözümü kırklardan, ellilerden sonra katarakt ameliyatı ya da akıllı lens. Bu daha doğru bir çözüm.
Ağca: Lazeri de o yüzden çok yapmak istemiyoruz. Çünkü lazer hipermetroplarda hem daha düşük numaralara kadar yapılıyor, hem etkisi daha az: miyopiyi ve astigmatı çok düşük numaralara düşürürken hipermetropide çok etkili olmayabiliyor. Üç numara hipermetropa lazer yapıp geride bir numara kalıyor, o bir numara zamanla tekrar iki buçuğa çıkabiliyor. Yani hasta geldiği noktaya geri dönebiliyor ve bu sık oluyor. Ayrıca ileride gerçek çözüm olabilecek akıllı lens ameliyatına da engel oluyor: önceden hipermetropik lazer olduysa, akıllı lens ya da katarakt ameliyatı sırasında özel tipte mercekleri koymak mümkün olamayabiliyor. Hipermetroplarda mecbur değilsek lazer yapmamayı tercih ediyoruz, kontakt lensle idare etmek daha tercih edilebilir.
Ağca: Mecbur değilse dedim, bir insan nasıl mecbur olabilir? Örneğin bir mesleğe devam etmek istiyor ama o mesleğin kriterlerine göre gözünde üç numaranın altında hipermetrop olması lazım. Kişinin amacı gözlük kullanmak ya da kullanmamak değil, ben gözlük gene kullanırım, üç olmasın da bir buçuk olsun diyor diyelim.
Soru: Anladım. Yani gözlükten kurtulmanın şart olmadığı, numaranın düşmesinin hasta için çok önemli olduğu durumlarda gene yapılabilir.
Ağca: Ama hedefimiz kalıcı olarak gözlükten kurtulmaksa, hipermetroplarda lazer o konuda pek etkili değil.
Soru: Anladım Hocam. Hocam, teşekkür ederiz.
Ağca: Ben teşekkür ederim.
Hazırlık
Muayeneye nasıl hazırlanmalı?
- Kontakt lense ara verin. Lens korneanın şeklini geçici olarak bozar. Yumuşak lenslerde en az üç gün ile iki hafta, torik ve sert lenslerde daha uzun bir süre gerekir. Aksi halde ölçümler yanıltıcı olur 1.
- Göz bebeği damlayla büyütülebilir. Retina muayenesi bunu gerektirir. Kullanılan damlaya göre 4 ila 48 saat boyunca görmeniz bulanıklaşabilir ve bu, araç kullanmanızı zorlaştırabilir.
- Eski kayıtlarınızı getirin. Önceki gözlük reçeteleri, kornea topografileri ve muayene raporları numaranın kararlılığını değerlendirmeyi kolaylaştırır.
- İlaçlarınızı ve hastalıklarınızı söyleyin. Bazı sistemik ilaçlar ve hastalıklar kararı doğrudan etkiler.
- Muayene bir seansta bitmeyebilir. Kontakt lens kullananlarda ölçümlerin tekrarlanması, retinada bulgu varsa koruyucu lazer sonrası bekleme gerekebilir.
Lens kullanıyorsanız — muayeneden bağımsız bir uyarı. Kontakt lens kaynaklı kornea enfeksiyonu seyrektir ama görmeyi kalıcı olarak bozabilir. Riski azaltan üç alışkanlık şunlardır: lensle uyumamak, saklama kabındaki solüsyonu her kullanımda tazelemek ve lensi musluk suyuyla temas ettirmemek.
Şu belirtilerde lensi çıkarın ve aynı gün göz hekimine başvurun: gözde kızarıklık, ağrı, ışıktan rahatsız olma ya da görmede azalma. Beklemeyin, lensi tekrar takmayın. Kornea enfeksiyonu erken dönemde tedaviye iyi yanıt verir, geciktiğinde kalıcı leke bırakabilir.
Video
Muayene öncesi hazırlık ve iyileşme süreci — video anlatımı
Aşağıdaki söyleşide Ağca, lazer uygunluğunun hangi üç ölçüte göre değerlendirildiğini, muayeneden önce kontakt lense neden ara verilmesi gerektiğini ve ameliyattan sonra hangi yöntemde ne kadar sürede gündelik hayata dönüldüğünü anlatmaktadır.
Videoda anlatılanlar. Videoda uygunluk kararının üç ölçütü, muayene öncesi kontakt lens kuralı ve ameliyattan sonraki ilk günler anlatılmaktadır.
Lazer uygunluğu neye göre değerlendirilir? Ağca üç ölçüte baktığını söylemektedir: yaş, numara ve korneanın yüzey şekli. Korneanın şekline kornea topografisiyle bakılır.
Hangi numaraya kadar lazer yapılabilir? Miyopide yaklaşık sekiz, sekiz buçuk, astigmatta dört, beş numaraya kadar. Hipermetropide sınır daha dardır ve Ağca lazeri bu grupta daha az tercih etmektedir.
Hangi yaş aralığı uygundur? Ağca sonuçların on sekiz, yirmi yaştan sonra en öngörülebilir olduğunu, kırk yaşın üzerinde ise yöntemin kendine özgü sakıncaları olduğunu anlatmaktadır.
Muayeneden önce kontakt lense ara vermek gerekir mi? Gerekir. Lens korneanın ölçümlerini geçici olarak değiştirir, uygun bir göz uygunsuz görünebilir ve muayene ikinci kez tekrarlanmak zorunda kalır.
Ameliyattan sonra ne zaman gündelik hayata dönülür? SMILE ve LASIK'te ertesi gün dönülür, LASIK'te ilk gün göz ovuşturulmaz. PRK ve No Touch sonrası ilk dört gün batma, yanma ve ışığa hassasiyetle geçer. Ayrıntı için → lazer yöntemleri sayfası.
Hazırlık ve iyileşme söyleşisinin tam metni
Söyleşinin yazıya dökümü (YouTube, 28 Mart 2026, 5 dakika 22 saniye). Konuşma dilindeki dolgu sözcükler çıkarılmış, cümleler ve anlam korunmuştur.
Soru: Hocam, merhabalar.
Ağca: Merhaba, tekrar.
Soru: Nasılsınız, iyi misiniz?
Ağca: İyiyim. Sen nasılsın?
Soru: Ben de iyiyim, teşekkür ederim. Hocam, geçen hafta göz çizdirmeyi konuşmuştuk, yöntemlerinden bahsetmiş, farklarını anlatmıştınız. Ben şimdi şunu soracağım: bu ameliyatların öncesinde ve sonrasında yapılması gereken özel bir şey var mı? Öncesinde geldim, benim hangi yönteme uygun olduğumu nasıl seçiyorsunuz? Seçtikten sonra ameliyata kadar olan süreçte beni ne bekliyor, yapmamın yasak olduğu bir şey var mı?
Ağca: Lazer olabilir mi olamaz mı, ya da hangi yöntemi yapmak lazım açısından baktığımız üç temel şey var: hastanın yaşı, numaraları ve korneasının, yani lazer uygulayacağımız bölgenin şekli. Lazer uygulayacağımız bölgenin şekline topografi dediğimiz bir tetkikle bakıyoruz, bizim için temel tetkik kornea topografisi. Numaralara gelince: miyopta yaklaşık sekiz, sekiz buçuk numaraya kadar, astigmatta dört, beş numaraya kadar lazer yapılabilir, bu sınırları aşmıyorsa. Hipermetroplarda lazeri çok tercih etmiyoruz, dezavantajlarını ayrıca anlatırım, fakat yapacaksak numaranın üç, dört numarayı geçmemesini istiyoruz. Hipermetropisi üç, dört numarayı, astigmatı beş numarayı ya da miyopisi sekiz, sekiz buçuk numarayı geçiyorsa, artık lazer yöntemlerinden hiçbirine çok uygun bulmuyoruz.
Ağca: Hastanın yaşı açısından baktığımız zaman her yaşta yapılabilir aslında, ama en iyi sonuç aldığımız dönem on sekiz, yirmi yaştan sonrası. İleri yaşlarda, kırk yaşın üzerinde birtakım dezavantajları oluyor. Yani yirmi ile kırk arasında lazer yapılabilir, numaralarınız belli bir aralıktaysa ve kornea topografiniz, yani korneanın yüzey şeklini gösteren film, normalse. Burada bir engel yoksa benim ilk tercihim SMILE yapmak, SMILE'a engel bir durum varsa LASIK ya da PRK dediğimiz yöntemleri uygulamak.
Soru: Diyelim bana baktınız ve ben SMILE olacağım, karar verildi, ameliyat gününe karar verildi. Benim o süre içinde yapmam ya da yapmamam gereken bir şey var mı? Yeme içmeyle ilgili bir şey?
Ağca: Hayır. Yalnız kontakt lens kullanıyorsanız, tetkiklere gelmeden bir süre önce kontakt lensi bırakmış olun istiyoruz, çünkü kontakt lens tetkikleri etkileyebiliyor. Gözünüz uygun çıkmadı diyelim, acaba bir hafta önce kontakt lensi bırakmış olsanız uygun çıkar mıydı diye düşünüp bir süre kullanma, öyle gel, öyle bakalım diyoruz. Hatalı olarak vakit kaybı oluyor, çünkü uygun olduğu halde uygun görünmemesine neden olabiliyor. Dolayısıyla hastayı ilk çağırırken kontakt lens kullanmadan gel, öyle bakalım diyoruz. Fakat geldiyse ve filmleri normal çıktıysa sorun yok. Diyelim iki gün önce kontakt lensini çıkarmış, buna rağmen filmler uygun, o zaman uygundur.
Ağca: Uygun çıkmadıysa ve lensi bir gün önce ya da o gün çıkarmışsa, o güne kadar kullanmışsa, bir süre ara ver, öyle tekrar görelim diyoruz. Dolayısıyla hastalar gözüme lazer olur mu diye merak ettikleri dönemde, tetkik yaptırmaya giderken lensi bir süre kullanmayıp gitseler iki defa git gel olmamış olur.
Soru: Peki ameliyat gününe karar verildi, geldim, ameliyatımı oldum ve çıktım. Ne zaman araba kullanabiliyorum, işe gidebiliyorum?
Ağca: PRK olduysanız, PRK fotorefraktif keratektominin kısaltması, No Touch dediğimiz ameliyat da bunun bir biçimi, dört gün kadar gözünüzde çok şiddetli batma, yanma, sulanma, ışığa hassasiyet ve bulanık görme olur. O kadar şiddetli seviyede olur ki işinizi gücünüzü yapacak durumda olmazsınız: karanlık bir ortam istersiniz, gözünüzü kapalı tutmak istersiniz. Dolayısıyla o ilk dört gün çok zor geçer. Yaptığınız işlerin bir zararı olmayacaktır, bilgisayara bakmak istiyorsanız bakın, ama göremeyecek durumda olacaksınız. Yapmamanız gereken özel bir durum yok, fakat bir şey yapacak durumda olmuyorsunuz.
Ağca: PRK'da ilk dört gün, enfeksiyon riski açısından, gözün içine su kaçmasın ve ilaçlarınızı kullanın istiyoruz, bunun dışında yapacağınız özel bir şey yok. Diğer yöntemlerde, LASIK ve SMILE'da, ilk gün yalnız iki üç saat batma, yanma olur, daha sonra geçer. Kimi hastada daha az, kimisinde daha şiddetli oluyor. Ama ertesi gün hasta rahatlamış ve gündelik hayatına devam edebilir durumda oluyor. İlk gün için LASIK'te flep oluşturduğumuz için hasta gözünü ovuşturmasın istiyoruz, flepte kırışıklık olabiliyor, sonucu etkilemez ama ertesi gün düzeltmemiz gerekir.
Ağca: Dolayısıyla LASIK olmuş hastalarda gözünüzü ovuşturmayın, gözünüze temas etmeyin, yatarken gece yüzüstü ya da yan yatmayın ki bir şey gözünüze bastırmasın istiyoruz. SMILE'da o kısıtlama da yok. Hepsi için ortak olan şu: ilk günlerde gözün içine su, toz toprak, pis bir şey kaçmasın. LASIK'te ilaveten ovuşturmayın. SMILE'da ekstra hiçbir şey yok, yalnız toz toprak ve su kaçmasın, ondan sonra hayatınıza devam edin. Beslenme açısından da bir şart yok.
Soru: Yani sonrasında bir şeye dikkat etmemiz gerekmiyor.
Ağca: Şimdi bunlar çok önemli şeyler. Hastaların kafasında basitmiş gibi bir algı oluşmasın diye şöyle deniyor: çok detaylı bakmak lazım, onlarca tetkik yapmak lazım, ameliyattan sonra yapılması gereken pek çok şey var. Bu bir yandan doğru, bir yandan yanlış. Bir yandan doğru, çünkü gerçekten çok dikkatli bakmak, çok dikkatli incelemek gerekiyor. Ama çok dikkatli bakmak ve incelemek saatler sürmüyor: topografi çekiyorsunuz, yeteri kadar tecrübeliyseniz on saniyede o hastanın lazer olup olmayacağını görebilirsiniz. Çok kısa bakıyoruz, bakar bakmaz hemen anlıyoruz dediğiniz zaman basitmiş, önemsizmiş, herkes olabilirmiş ya da her doktor yapabilirmiş, tecrübenin bir önemi yokmuş gibi algılanıyor.
Ağca: Öyle olmadığını vurgulamak için bazen çok detaylı, uzun uzun bakılması gerektiği söyleniyor. Ama işin aslı şu: değerlendirmek çok zor ve çok önemli, çok tecrübe gerekiyor, fakat çok kısa sürüyor. Biliyorsanız kısa sürüyor.
Soru: Anladım Hocam. Hocam, teşekkür ederiz.
Ağca: Görüşürüz, iyi günler.
Sorular
Sık sorulan sorular
Korneam ince, göz ameliyatı olamaz mıyım?
Belirleyici olan tek başına kalınlık değil, topografinin normal olması ve geriye kalacak dokudur. Kalınlığı 500 mikronun altında olan, topografisi tümüyle normal ve dikkatle seçilmiş gözlerde güvenli sonuçlar bildirilmiştir 3. Kornea lazere elvermiyorsa korneaya hiç dokunulmayan fakik göz içi merceği gündeme gelir.
Göz çizdirme kaç numaraya kadar yapılır?
Lazerin onaylı sınırı miyopide −10 diyoptridir 9. Yaklaşık −8,50 diyoptrinin üzerinde geriye kalacak doku nedeniyle fakik mercek çoğu zaman daha uygundur 2. Yani yüksek numarada cevap genellikle “ameliyat olamazsınız” değil, “lazer olamazsınız”dır. Fakik mercekle −20 diyoptriye kadar tedavi yapılabilir. Ağca'nın yazarları arasında yer aldığı kendi serimizin ortalaması −13 diyoptriydi (Yaşa D, Ürdem U, Ağca A, ve ark. J Ophthalmol 2018, doi:10.1155/2018/1329874) 5. (Özel siparişle ve bekleme süresi biraz daha uzun olmakla birlikte −20 diyoptrinin üzeri de mümkündür.) Hipermetropide lazerin etkisi daha sınırlıdır ve mecburiyet yoksa tercih edilmemektedir.
Numaram hala ilerliyor, ameliyat olabilir miyim?
Yüksek miyoplarda numaranın tümüyle durmasını beklemek çoğu zaman gerçekçi değildir. İlerleme ameliyatın etkinliğini zamanla azaltabilir ancak güvenliğini azaltmaz. Numarayı düşürmek ve mümkün olan en düşük düzeyde tutmak için fakik mercek düşünülebilir → ayrıntı.
Keratokonusum var, ameliyat olabilir miyim?
Keratokonus varlığında hiçbir lazer yöntemi uygun değildir. Bu mutlak bir engeldir 1,2. Ancak keratokonusun kendisi tedavi edilebilir: çapraz bağlama, kornea içi halka ve sert kontakt lens seçenekleri vardır 7 → keratokonus tedavisi sayfası.
Göz bebeğimin büyük olması risk mi?
Yaşım kırkın üzerinde, geç mi kaldım?
Geç kalınmış sayılmaz, ancak hedef değişir. Kırklı yaşlardan sonra ortaya çıkan yakın görme zorluğu hiçbir lazer yöntemiyle önlenemez 1. Yakın görme de hedefleniyorsa akıllı lens seçenekleri değerlendirilir.
Göz çizdirme kaç yaşına kadar yapılır, yaş sınırı var mı?
Alt sınırı belirleyen yaştan çok numaranın kararlı olmasıdır. Bu genellikle on sekiz yaşından sonradır ve son bir yılda numaranın değişmemiş olması aranır, ancak bu mecburi değildir. Bazı kişilerde numara yirmili yaşların ortasına kadar ilerlemeye devam eder. Üst yaş sınırı yoktur, ancak kırklı yaşlardan sonra hedef değişir: yakın görme zorluğu hiçbir lazer yöntemiyle önlenemez 1. Yakın görme de hedefleniyorsa akıllı lens seçenekleri değerlendirilir.
Değerlendirme ne kadar sürer, aynı gün sonuç alır mıyım?
Ölçümlerin tamamı bir muayenede yapılabilir ve çoğu hastada aynı gün konuşulur. Ancak kontakt lens kullananlarda ölçümlerin tekrarlanması, retinada bulgu varsa koruyucu lazer sonrası en az dört hafta beklenmesi gerekebilir 8.
Kaynakça
Bu sayfadaki bilgiler, yazarları arasında Ağca'nın yer aldığı hakemli yayınlara ve iki uluslararası klinik kaynağa dayanmaktadır.
- [1]Jacobs DS, Lee JK, Shen TT, Afshari NA, Bishop RJ, Keenan JD, Vitale S; American Academy of Ophthalmology PPP Refractive Management/Intervention Panel. Refractive Surgery Preferred Practice Pattern®. Ophthalmology. 2023;130(3):P61-P135. doi:10.1016/j.ophtha.2022.10.032
- [2]Wang Y, Xie L, Yao K, Sekundo W, Alió JL, Mehta JS, Goel S, Elmassry A, Schallhorn J, Shilova T, Cao H, Xu L, Chen X, Zhang F, Bai J, Zhang W, Liu Q, Zhou X, Chen Y, Wang Z, Jhanji V, Yang K; Writing Committee for the Guideline Working Group. Evidence-Based Guidelines for Keratorefractive Lenticule Extraction Surgery. Ophthalmology. 2025;132(4):397-419. doi:10.1016/j.ophtha.2024.11.016
- [3]Kırmacı Kabakcı A, Kepez Yıldız B, Yıldırım Y, Ağca A, Öndeş Yılmaz F, Demir G, Tülü Aygün B, Demirok A. Refractive and visual outcomes of small incision lenticule extraction (SMILE) in eyes with thin corneas. Eye (Lond). 2021;35(8):2302-2309. doi:10.1038/S41433-020-01256-5
- [4]Ağca A, Tülü B, Yaşa D, Yıldırım Y, Kepez Yıldız B, Demirok A. Long-term (5 years) follow-up of small-incision lenticule extraction in mild-to-moderate myopia. J Cataract Refract Surg. 2019;45(4):421-426. doi:10.1016/j.jcrs.2018.11.010
- [5]Yaşa D, Ürdem U, Ağca A, Yıldırım Y, Kepez Yıldız B, Kandemir Beşek N, Yiğit U, Demirok A. Early results with a new posterior chamber phakic intraocular lens in patients with high myopia. J Ophthalmol. 2018;2018:1329874. doi:10.1155/2018/1329874
- [6]Kepez Yıldız B, Kemer Atik B, Yıldırım Y, Ağca A, Yaşa D, Kandemir Beşek N, Aygıt ED, Demirok A. Laser in situ keratomileusis (LASIK) in patients with superior steepening on corneal topography: is it safe and predictable? Int Ophthalmol. 2020;40(9):2353-2359. doi:10.1007/s10792-020-01420-6 (50 göz, ortalama 30 ay izlem)
- [7]Ağca A, Tülü B, Yaşa D, Kepez Yıldız B, Sucu ME, Genç S, Fazıl K, Yıldırım Y. Accelerated corneal crosslinking in children with keratoconus: 5-year results and comparison of 2 protocols. J Cataract Refract Surg. 2020;46(4):517-523. doi:10.1097/j.jcrs.0000000000000101 (143 göz, 86 hasta)
- [8]Demircan A, Alkın Z, Erdem ZG, Yaşa D, Demir G, Ağca A, Demirok A. Miyopi için SMILE uygulanan hastalarda periferik retina dejenerasyonu sıklığı ve tipleri. Retina-Vitreus. 2019;28(2):156-159. Retina-Vitreus 1902
- [9]ZEISS. ZEISS SMILE pro Laser Vision Correction — Suitability and Treatment Ranges. zeiss.com. Erişim: Ağustos 2026.
- [10]Alonso-Santander N, Ortega-Usobiaga J, Beltrán-Sanz J, Druchkiv V, Llovet-Osuna F, Baviera-Sabater J. Laser in Situ Keratomileusis and Surface Ablation in Breastfeeding Patients. Cornea. 2020;39(7):862-867. doi:10.1097/ICO.0000000000002276
- [11]European Society of Cataract and Refractive Surgeons. ESCRS Recommendations for Refractive Surgery. ESCRS, 2026 (taslak sürüm). escrs.org
Randevu
Randevu ve değerlendirme
Uygunluk kararı ancak ölçümlerle verilir. Daha önce “olmaz” denmiş olsa bile hangi gerekçeyle olmadığını birlikte netleştirebiliriz.
Medicana Ataköy Hastanesi Göz Hastalıkları Kliniği · 1. Kısım Mah. Rauf Orbay Cd. No:2/1, 34158 Bakırköy / İstanbul
