- Ne olduğu
- Uzağı bulanık görmeye sebep olan bir kırıcılık kusurudur. Ancak yüksek miyopi bazı göz hastalıkları için risk oluşturur
- Başlangıç ve seyri
- Genellikle okul çağında başlar, ergenlik boyunca ilerler ve erken erişkinlikte durur
- Çocuklarda
- İlerlemeyi yavaşlatmanın kanıtlanmış yolları vardır
- Erişkinde
- Numara kararlı hale geldikten sonra cerrahi düzeltme gündeme gelir
- Gözlük ve kontakt lens
- Takıldığı süre boyunca normal görme sağlar, numarayı düzeltmez ve ilerlemeyi durdurmaz
Tanım
Miyopi nedir?
Miyopi, uzaktaki nesnelerin bulanık, yakındakilerin net görülmesidir. Halk arasında “uzağı görememe” denir.
Sağlıklı bir gözde ışık, kornea ve mercekten geçtikten sonra tam olarak retina üzerinde odaklanır. Miyopide ışık retinanın önünde odaklanır ve bu nedenle retinaya düşen görüntü bulanık olur.
Bunun iki nedeni olabilir: göz normalden uzundur ya da korneanın kırıcılığı fazladır. Uygulamada en sık neden gözün ön-arka uzunluğunun fazla olmasıdır 1.
Miyopi düzeltilebilir bir refraksiyon bozukluğudur. Hangi yöntemin uygun olduğu numaraya, korneanın kalınlığı ve şekline göre belirlenir — ayrıntısı bu sayfanın devamında, doğrudan tedavi yöntemlerine de geçebilirsiniz.
Göz çizdirme (lazer) → Fakik göz içi mercek (ICL) →Belirtiler
Belirtileri
- Uzaktaki yazıların, tabelaların ve tahtanın bulanık görünmesi
- Daha net görmek için gözleri kısma
- Gece ve loş ortamda görmenin belirgin biçimde zorlaşması
- Göz yorgunluğu ve baş ağrısı
- Çocuklarda: tahtayı görememe, televizyona yaklaşma, derse ilgisizlik
Çocuklarda belirti çoğu zaman dile getirilmez. Çocuk, bulanık gördüğünün farkında olmayabilir. Gördüğü kadarının normal olduğunu düşünebilir. Bu nedenle okul öncesi ve okul çağı göz muayeneleri önemlidir.
Miyop nasıl görür?
Miyopta yakın nettir, uzak bulanıktır. Ayırt edici olan da budur: kitap ve telefon rahat okunurken tabela, tahta ve yüzler seçilemez. Bu yüzden miyop çoğu zaman ilk kez okulda ya da direksiyon başında fark edilir.
Netliğin nerede bittiği numaraya bağlıdır. Numara büyüdükçe net görülen mesafe göze yaklaşır. Düşük numarada birkaç metreye kadar seçilebilen yazılar, yüksek numarada ancak kol mesafesinde, çok yükseğinde ise göze birkaç karış uzaklıkta okunur hale gelir. Gözlük çıkarıldığında dünyanın tümüyle kaybolmaması, bunun yerine yakının net kalması miyopun tipik deneyimidir.
Miyoplar aynı numarada bile aynı görmez. Miyop görüşünü numaranın yanında göz bebeğinin çapı, eşlik eden astigmatizma ve korneanın yapısı da belirler. Bu nedenle iki kişi aynı reçeteyi taşırken farklı şeyler tarif edebilir.
Bulanıklığın yanında ikinci bir şikayet gece görmesidir. Karanlıkta göz bebeği büyür ve bulanıklık artar, ışıklar çevresinde parlama ve saçaklanma belirginleşir. Miyop bir kişi gündüz idare ederken gece araç kullanmakta zorlanabilir.
0,75, 1 derece ya da 3 derece miyop nasıl görür?
Miyopide numaranın gerçekten söylediği bir şey vardır: gözlüksüz net görülebilen en uzak mesafe. Bu mesafe numaradan hesaplanır ve kabaca şöyledir:
| Numara | Yaklaşık uzak nokta |
|---|---|
| 0,75 | 1,3 metre |
| 1,00 | 1 metre |
| 2,00 | 50 santimetre |
| 3,00 | 33 santimetre |
| 4,00 | 25 santimetre |
| 6,00 | 17 santimetre |
| 10,00 | 10 santimetre |
Bu bir tahmin değil, optik bir sonuçtur. Kendi numaranız için de aynı hesap geçerlidir: bir metreyi numaranıza bölerseniz yaklaşık uzak noktanızı bulursunuz. Gözlük camının gözden uzaklığı yüksek numaralarda sonucu bir miktar kaydırır, bu nedenle değerler yaklaşıktır.
Numaranın söylemediği şey ise o mesafenin ötesinin ne kadar bulanık göründüğüdür. Bunu göz bebeğinin çapı, eşlik eden astigmatizma ve kornea yapısı belirler. Aynı 3 dereceye sahip iki kişiden biri uzaktaki tabelayı sökebilirken diğeri seçemeyebilir.
Burada da genel ilke değişmez: aynı kişi için daha düşük numara daha iyi görme demektir. Bu karşılaştırma kişinin kendi içinde geçerlidir, iki farklı kişi arasında değil.
Dünyada
Dünyada neden bu kadar artıyor?
Miyopi artık yalnızca bir gözlük konusu değildir. Hızla büyüyen bir halk sağlığı sorunudur.
145 çalışmanın ve 2,1 milyon katılımcının verilerini birleştiren küresel analize göre 2000 yılında dünyada 1 milyar 406 milyon miyop vardı. Bu, dünya nüfusunun %22,9'uydu. 2050 için öngörü 4 milyar 758 milyon kişi — nüfusun %49,8'i 2. Yüksek miyopi daha da hızlı artıyor: 163 milyondan (%2,7) 938 milyona (%9,8), yani yaklaşık beş kat 2.
Artış her bölgede aynı hızda değil: Asya-Pasifik'in yüksek gelirli ülkelerinde 2050 öngörüsü %66,4'e kadar çıkıyor 2. Yaş dağılımındaki kayma da önemli: 2050'nin miyopları yalnızca daha kalabalık değil, aynı zamanda daha yaşlı olacak — miyopiye bağlı göz hastalıkları ise çoğunlukla ileri yaşta ortaya çıkıyor 2.
Bu hızda bir artışı genler açıklayamaz. Gen havuzu birkaç kuşakta değişmez 3. Öne çıkan açıklama yaşam biçimidir: kapalı mekanda geçen sürenin artması, açık havada geçen sürenin azalması ve erken yaşta başlayan yoğun yakın çalışma 2,3.
Göz numarası kaç yaşına kadar artar?
Miyopi çoğunlukla okul çağında başlar, ergenlik boyunca ilerler ve erken erişkinlikte durur. Sıklığı yaşla birlikte belirgin biçimde artar: Amerika Birleşik Devletleri'nde 5–7 yaş arasında yaklaşık %3 olan miyopi oranı, 8–10 yaşta %8'e, 11–12 yaşta %14'e ve 13–17 yaş arasında %25'e çıkmaktadır 10. Doğu Asya ülkelerinde bu oranlar çok daha yüksektir; Tayvan'da yapılan bir çalışmada altı yaşındakilerde %12 olan oran, 16–18 yaş arasında %84 bulunmuştur 10.
Gözün büyümesi ile miyopinin ortaya çıkışı arasındaki ilişki göründüğü kadar doğrudan değildir. Doğumdan altı yaşına kadar gözün ön arka uzunluğu yaklaşık 5 milimetre artar. Bu kadar uzama tek başına düşünüldüğünde çocukların çoğunun miyop olması beklenirdi, oysa altı yaşında miyopi oranı yalnızca %2 dolayındadır. Aradaki farkı emetropizasyon denilen ve mekanizması hala tam açıklanamamış bir denge süreci kapatmaktadır: göz uzarken korneanın kırıcılığı yaklaşık 4 diyoptri, göz içi merceğinki yaklaşık 2 diyoptri azalır ve sonuç sıfıra yakın kalır 10.
Kalıtımın payı büyüktür. İkiz çalışmalarında genetik etkenler refraksiyon bozukluğundaki değişkenliğin %80'ine kadarını açıklamaktadır 10. Buna karşılık son yirmi yıldaki artış hızı kalıtımla açıklanamaz. Bu nedenle çevresel etkenler üzerinde durulmaktadır.
Numaranın ne zaman duracağı kişiden kişiye değişir. Erken başlayan miyopi genellikle daha uzun sürer ve daha yüksek numaraya ulaşır. Numaranın durduğunu göstermek için tek bir muayene yeterli değildir: ardışık ölçümlerde en az bir yıl boyunca anlamlı değişiklik olmaması aranır. Lazerle görme düzeltmede yaş sınırının nedeni de budur → uygunluk sayfası
Nedenler
Neden olur, kimlerde daha sık görülür?
Miyopinin ortaya çıkışında hem kalıtım hem çevresel etkenler rol oynar. Anne babadan birinde ya da ikisinde miyopi varsa çocukta görülme olasılığı artar 3.
Çevresel etkenler arasında en çok çalışılmış olanlar dış mekanda geçirilen sürenin azlığı ve yoğun yakın çalışmadır 3,4. Son yıllarda dünya genelinde miyopi sıklığının artması, büyük ölçüde yaşam biçimindeki bu değişikliklerle açıklanıyor.
Açık havanın koruyuculuğu için öne sürülen açıklamalardan biri optik. Kapalı mekanda cisimler göze farklı uzaklıklardadır. Retinanın çevre bölgelerine sürekli değişen, odak dışı bir görüntü düşer. Açık havada ise hemen her şey uzaktır. Görsel dünya göz için optik olarak neredeyse “düz”dür ve retinanın tamamına daha dengeli bir görüntü düşer. Hayvan ve gözlem çalışmaları, göz büyümesinin retinaya düşen bu görüntüyle yönlendirildiğini gösteriyor. Açık havadaki dengeli görüntü, büyümeye bir tür “dur” işareti veriyor olabilir 3. Gün ışığının parlaklığı ve ışıkla artan dopamin salınımı da araştırılan diğer mekanizmalardır 3,4.
Bir yanlış anlamayı düzeltmek gerekir: gözlük takmak miyopiyi artırmaz. Numara zaten kendi seyrinde ilerler. Gözlük yalnızca o sırada net görmeyi sağlar. Gözlük takmamak da ilerlemeyi yavaşlatmaz.
Çocuklar
Çocuklarda ilerlemeyi yavaşlatmak
Bu, son on yılın en çok değişen konularından biri. Eskiden miyopinin seyrine müdahale edilemeyeceği, değiştirilemeyeceği zannedilirdi. Bugün ilerlemesini yavaşlatmanın kanıtlanmış yolları vardır 3,4.
Bunun neden önemli olduğunu bir rakam anlatır: 21.000 hastayı kapsayan beş büyük toplum çalışmasının birleşik verisine göre miyopide her 1 diyoptri artış, miyopik makula hastalığı sıklığında yaklaşık %67 artışla ilişkilidir. Tersinden okursak, çocuklukta ilerlemeyi 1 diyoptri azaltmak bu riski yaklaşık %40 düşürür — üstelik bu kazanç numaranın düzeyinden bağımsızdır 5. Yani hedef yalnızca bugünkü görme değil, ileride ulaşılacak numaranın düşük kalmasıdır.
- Dış mekanda geçirilen süre. En güçlü kanıt okul temelli çalışmalardan geliyor: Guangzhou'da okul gününe eklenen 40 dakikalık açık hava dersi, üç yılın sonunda miyopi gelişen çocuk oranını %39,5'ten %30,4'e indirdi 4. 32.381 katılımcılı 12 çalışmayı derleyen bir gözden geçirmeye göre açık hava süresi arttıkça miyopi daha geç ve daha az başlıyor. Başlamış miyopinin ilerlemesini yavaşlatma etkisi ise hala tartışılıyor 4. Basit, ücretsiz ve bilinen bir zararı olmayan tek başlık budur.
- Düşük doz atropin damla. Randomize çalışmalarda atropin, çocuklarda göz uzamasını ve numara ilerlemesini belirgin yavaşlatmıştır. Çok düşük dozların (%0,01) da yan etkiyi en aza indirerek benzer etki gösterdiği bildirilmiştir 3. Günlük kullanılır ve göz hekimi tarafından izlenir.
- Özel tasarımlı gözlük camları ve kontakt lensler. Görüntünün retinadaki çevresel odaklanmasını değiştirerek göz büyümesini yavaşlatmayı hedefler. Çift odaklı kontakt lens çalışmalarında ilerlemenin yavaşladığı gösterilmiştir 3.
- Ortokeratoloji (gece takılan sert lensler). Korneayı geçici olarak düzleştirir. İlerlemeyi yavaşlattığını bildiren çalışmalar vardır 3. Ancak etkisi kalıcı değildir — lens bırakıldığında kornea eski şekline döner. Üstelik gece lens kullanımı ciddi kornea enfeksiyonu riski taşıdığı için yakın hekim izlemi gerektirir.
Çocukta lazer ameliyatı yapılmaz
Miyopinin cerrahi düzeltmesi, numara kararlı hale geldikten sonra gündeme gelir — bu genellikle on sekiz yaşından sonradır (numaranın hemen düzeltilmesini gerektiren mecburi bir durum yoksa) ve son bir yılda numaranın değişmemiş olması aranır.
İlerleyen bir gözde yapılan lazer, ilerleme sürdüğü için bir süre sonra etkisiz kalır. Çocukluk çağında yapılacak iş ameliyat değil, ilerlemeyi yavaşlatmak ve izlemektir.
Önemli
Yüksek miyopi neden ayrı bir başlık?
Miyopi arttıkça göz uzar. Uzayan gözde retina incelir ve gerilir. Bu nedenle yüksek miyopide bazı göz hastalıkları normale göre daha sık görülür 1:
- Retina yırtığı ve retina dekolmanı
- Miyopiye bağlı retina merkezi (makula) değişiklikleri
- Erken yaşta katarakt
- Glokom (göz tansiyonu hastalığı)
Riskin numarayla nasıl büyüdüğünü, bu alandaki toplum çalışmalarını birleştiren bir meta-analiz ölçmüştür. Aşağıdaki değerler olasılık oranıdır. Hastalığın miyop olmayan göze kıyasla kaç kat daha olası görüldüğünü gösterir 1:
| Hastalık | Düşük miyopi (−0,5 / −3 D) | Orta miyopi (−3 / −6 D) | Yüksek miyopi (−6 D ve ötesi) |
|---|---|---|---|
| Miyopik makula dejenerasyonu | 13,6 | 72,7 | 845 |
| Retina dekolmanı | 3,2 | 8,7 | 12,6 |
| Arka subkapsüler katarakt | 1,6 | 2,6 | 4,6 |
| Açık açılı glokom | 1,6 | 2,9 — orta ve yüksek miyopi birlikte | |
Bu tabloda iki mesaj var. Birincisi: yüksek miyopide risk kat kat artıyor. Miyopik makula dejenerasyonunda oran olağan dışı yüksek 1. İkincisi ve daha az bilineni: güvenli bir miyopi eşiği yok. −1 ile −3 diyoptri arasındaki “düşük” numaralarda bile retina dekolmanı ve makula hastalığı riski, miyop olmayan göze göre anlamlı ölçüde yüksektir 1,3. Toplumda düşük miyop sayısı çok daha fazla olduğu için, Avustralya Blue Mountains çalışmasında miyopik makula hasarı olgularının %43'ü 5 diyoptrinin altındaki gözlerden çıkmıştı 3.
Karşılaştırma yapmak gerekirse: glokom ve katarakt açısından miyopinin taşıdığı risk, hipertansiyonun kalp-damar hastalıkları için taşıdığı riskle benzer düzeydedir. Retina dekolmanı ve miyopiye bağlı makula hasarında ise risk bunun çok üzerindedir 3. Hollanda Rotterdam verisinde, yüksek miyopisi olanların %34,6'sı ileri yaşta iki gözde birden görme kaybına ya da yasal körlük düzeyine ulaşmıştı 1. Meta-analizin yazarları, −10 diyoptri ve ötesinde 30 yaşından, −6 ile −10 diyoptri arasında 50 yaşından itibaren düzenli göz taraması önermektedir 1.
Yüksek miyoplarda takip çok önemlidir. Yüksek miyopisi olan bir kişinin, hiçbir şikayeti olmasa ve görmesinde hiçbir değişiklik hissetmese bile düzenli retina muayenesi yaptırması gerekir. Ağca'nın yazarları arasında yer aldığı kendi lazer serimizde, ameliyat için başvuran miyop hastaların %12,1'inde muayenede çevresel retina dejenerasyonu saptadık (Demircan A, Alkın Z, Erdem ZG, Yaşa D, Demir G, Ağca A, ve ark. Retina-Vitreus 2019, Retina-Vitreus 1902) 6. Ameliyat numarayı ve görmeyi düzeltir. Miyopiye bağlı mevcut diğer hastalıkları ya da gelecekteki hastalık risklerini düzeltmez.
Video
Retina yırtılması nasıl anlaşılır? Video anlatımı
Aşağıdaki söyleşide Ağca, retina yırtılmasının hangi belirtilerle kendini gösterdiğini, hangi şikayette aynı gün muayene gerektiğini ve yüksek miyopisi olanların şikayet olmasa bile neden yılda bir muayene olması gerektiğini anlatmaktadır.
Videoda anlatılanlar. Videoda retina yırtılmasının hangi belirtilerle kendini gösterdiği, hangi şikayette aynı gün muayene gerektiği ve yüksek miyopide yıllık muayenenin neden önerildiği anlatılmaktadır.
Retina yırtılması hangi belirtileri verir? Her zaman belirti vermez. Belirti verdiğinde tipik iki şikayet vardır: flaş patlaması gibi ışık çakmaları ve gözün içine kurum yağması gibi bir anda başlayan yüzen parçalar.
Bu şikayetlerde ne zaman muayene olunmalıdır? Ağca bu iki şikayette aynı gün muayeneyi önemli bulmaktadır. Yırtık erken yakalanırsa çevresine lazer yapılarak sıvının retina arkasına geçmesi engellenir.
Yırtık tek başına tehlikeli midir? Yırtığın kendisi değil, yol açabileceği dekolman görme kaybının nedenidir. Ağca retinanın yerinden ayrılmasının, zemininden beslenemediği için hücre kaybına yol açtığını anlatmaktadır.
Dekolman geliştiğinde ne olur? Cerrahi gerekir. Görüntü genellikle kenardan kapanmaya başlar. Merkez etkilenmeden müdahale edilirse kalıcı görme kaybı beklenmez, gecikildiğinde kayıp kalıcı olabilir.
Yüksek miyopide neden yıllık muayene önerilir? Yırtık ve dejenerasyon miyop gözlerde daha sık görülür. Ağca gözlük numarası dört, beş, altı ve üzerinde olanlara, hiçbir şikayet olmasa da yılda bir genişletilmiş göz dibi muayenesini önermektedir.
Videonun tam metni
Söyleşinin yazıya dökümü (YouTube, 18 Nisan 2026, 4 dakika 13 saniye). Konuşma dilindeki dolgu sözcükler çıkarılmış, cümleler ve anlam korunmuştur.
Soru: Alper Hocam, merhaba, nasılsınız?
Ağca: Merhabalar, teşekkür ederim. Sen nasılsın?
Soru: Ben de iyiyim Hocam. İsterseniz konuyu uzatmadan doğrudan sorulara geçeyim.
Ağca: Sorularımıza geçelim.
Soru: Hocam, retina yırtılması nasıl anlaşılır?
Ağca: Retina yırtılması bazen anlaşılabilir, her zaman değil. Anlaşıldığı zaman genelde bir flaş çakması ya da gözün içine kurum yağması diye hastaların tarif ettiği belirtilere yol açıyor. Bu, illa yırtık olduğu anlamına gelmiyor. Ama yırtıkların bir kısmı gelişirken bu tip şikayet oluyor. Dolayısıyla bu iki şikayetten biri varsa, flaş patlaması gibi gözün içinde ışıklar görüyorum, ya da gözümün önünde kurum yağması gibi bir anda gelen parçalar var, gözün içinde yüzen şeyler görüyorum, bu ikisi olduğunda yırtık var mı diye bakıyoruz. Her zaman yırtık olmuyor, ama bu hastaların bir kısmında yırtık olduğu için bu şikayet olduğunda bakmak lazım.
Ağca: Bir kısmında hiçbir bulgu vermeden yırtık oluyor. Yırtık tek başına önemli değil, yırtık doğrudan zarar vermiyor. Yırtık dekolmana sebep olabiliyor. Dekolman kalıcı görme kaybına yol açabiliyor. Dolayısıyla o yırtıkları vaktinde tespit edip önlemini alırsak hastada herhangi bir problem olmuyor. Özellikle yüksek miyoplarda, gerek belirti vererek, yani hastanın anladığı, gerekse hasta anlayamadan dekolmana kadar giden yırtıklar yüksek miyoplarda daha sık oluyor. Yüksek miyoplarda yırtık da dejenerasyon da daha sıktır.
Ağca: Dolayısıyla yüksek miyopiniz varsa, yani gözlük numaranız dört, beş, altı ve üzerindeyse, hiçbir şikayetiniz olmasa bile senede bir kez yırtık, delik ya da dejenerasyon, yani lazer yapılmasını gerektiren bir lezyon var mı diye muayene olmanız gerekiyor.
Soru: Görme kaybı hiç olmadan tedavi edilebiliyor mu, yoksa illaki…?
Ağca: Dekolman, retinanın yerinden ayrılması demek. Retina, üzerine yapışık olduğu zeminden besleniyor. Yırtık retinanın yerinden ayrılmasına sebep oluyor. Dekolman dediğimiz şey, İngilizcede detachment, bize Fransızcadan girmiş dekolman, aslında ayrılma demek. Retinanın yerinden ayrılmasına retina dekolmanı diyoruz. Ayrıldığında beslenemediği için ölüyor. Niye ayrılıyor? En önemli sebeplerinden biri, başka sebepleri de var, bir yırtık olması. O yırtıktan arka tarafa sıvı dolanması. Araya sıvı girip retinayı zeminden ayırıyor, ayrılınca beslenemiyor. Yırtık var mı yok mu, o önemli değil. Yerinden ayrılmadıysa sıkıntı yok. Yırtıktan içeriye sıvı sızıp retinayı yerinden ayırabiliyor.
Ağca: Yırtık gördüğümüzde, içeriye sıvı sızıp retinayı yerinden ayırmadan önce bu yırtığın etrafına lazer yapıyoruz, orayı yapıştırıyoruz, içeriye sıvı giremesin diye. Dekolmanı retinanın yerinden ayrılması gibi düşünebilirsin: olması gereken yerden, zeminden, arkasına biriken sıvı nedeniyle ayrılıyor. Biz onu geri yerine yapıştırabiliyoruz. Ama o süre uzun olursa retina hücreleri öldüğü için eski haline getirsek de bu sefer çalışmıyor. Orada da hasta görmesini tamamen kaybetmiş oluyor aslında. Retinanın hangi kısmının etkilendiğine ve ne kadar etkilendiğine bağlı olarak görme kaybı oluyor. Dekolman retinanın merkezi kısmını etkilemediyse genelde sonuçları çok iyi oluyor.
Ağca: Onun için dekolman olmaya başladığında, yani retina yerinden ayrılmaya başladığında, genelde kenardan ayrılmaya başlar, kenardan görüntü kapanmaya başlar. Merkezi görüntü kapanmadan önce müdahale edip retinayı yerine yatırabilirsek genelde kalıcı görme kaybı olmaz. O merkezi retina, ortadaki, tam baktığımız yerdeki retina yerinden ayrıldığında, sonra yerine yapıştırsak bile bir miktar görme kaybı oluyor. Uzun süre dekole kalırsa, yani ayrı kalırsa, görme tamamen gidebiliyor. Çok uzun süre ayrı kalırsa iyice büzüşüyor, deforme oluyor. Artık yerine yapıştırmak da mümkün olmuyor. O zaman gözü komple kaybetmek mümkün olabiliyor, çünkü bu sefer göz içindeki başka problemleri tetikliyor. Yani yalnız görmeyi değil, gözü komple kaybetmek mümkün olabiliyor.
Ağca: Göz içindeki dokuların beslenmesini sağlayan sıvıyı salgılayan siliyer cisim diye bir bölge var. Dekolman zaman içinde o siliyer cismin de hasar görmesine sebep olabiliyor. Siliyer cisim hasar gördüğünde gözün içindeki o besleyici sıvının üretimi duruyor. O zaman görme kaybı, retinadaki problem bir yana, göz içindeki diğer dokular beslenemediği için göz küçülüyor, hacmi küçülüyor, sönüyor. Kozmetik olarak çok kötü bir hale geliyor. O zaman gözü alıp protez yapmak durumunda kalıyoruz. Onun için dekolman tehlikeli bir süreç. Retina yerinden ayrılmaya başladığında çok tehlikeli bir sürece girmeye başlıyoruz. O seviyeye gelmeden, yırtık varken etrafına lazer yapmak lazım.
Soru: Aslında dediğiniz gibi ilk flaş, yani parlama anında bile hemen gidip görünmek…
Ağca: Evet. Bir anda olmaz genelde, kenardan yavaş yavaş gelir. Orada saatler bile önemli oluyor.
Soru: Çok teşekkür ederim Hocam. Haftaya tekrar görüşmek üzere, kendinize iyi bakın.
Ağca: Teşekkür ederim.
Düzeltme
Nasıl düzeltilir?
Miyopiyi düzeltmenin dört yolu vardır. Hangisinin uygun olduğu numaraya, korneanın kalınlığı ve şekline, yaşa ve yaşam biçimine göre belirlenir.
- Gözlük. En basit ve en güvenli yöntemdir. Kullanılan cam eksi numaralıdır: ortası kenarlarından ince, yani kalın kenarlı (içbükey) bir mercektir ve ışığı dağıtarak odağı retinanın üzerine geri iter 10. Reçetede küresel değerin önünde eksi işareti bulunması bunu gösterir.
- Kontakt lens. Gözlüğe alternatiftir. Göz yüzeyi sağlıklıysa uygundur.
- Lazerle görme düzeltme. Korneanın şekli değiştirilerek numara düzeltilir. Üç yöntem vardır ve seçim göze göre yapılır → karar adımları, SMILE, LASIK, PRK / No Touch
- Fakik göz içi mercek. Numara lazer aralığının üzerindeyse ya da kornea yeterince kalın değilse, korneaya dokunmadan göz içine kalıcı mercek yerleştirilir → fakik göz içi mercek
Cerrahi açısından da numaranın düşük kalması değerlidir: numara ne kadar düşükse korneada çalışma payı o kadar geniş, seçenekler o kadar fazla ve sonuç o kadar öngörülebilir olur 5. Çocuklukta ilerlemeyi yavaşlatmanın erişkinlikteki karşılığı budur.
Hangi yöntem size uygun?
Bu sorunun cevabı ölçümlerden çıkar: kornea topografisi, kornea kalınlığı ve numaranızın kararlı olup olmadığı. Prof. Dr. Alper Ağca, muayene ettiği her hastadan kornea topografisi ister.
Miyop gözlüğü nasıl bir camdır?
Eksi numaralı cam görüntüyü bir miktar küçültür. Bu, artı camın yaptığının tersidir. Numara arttıkça küçültme belirginleşir ve camın kenarları kalınlaşır. Yüksek miyopide gözlüğün ağırlaşmasının ve dışarıdan bakan biri için gözlerin olduğundan küçük görünmesinin nedeni budur.
Camın gözden uzaklığı da sonucu değiştirir: bir cam göze yaklaştırıldığında etkisi azalır, uzaklaştırıldığında artar. Bu, artı ve eksi camlarda aynı yönde çalışır. Bu nedenle ±5,00 diyoptrinin üzerindeki numaralarda camın göze uzaklığı reçeteye yazılır ve gözlükçüde bu mesafeye uyulur 10. Aynı numaralı iki gözlüğün farklı çerçevelerde farklı gelmesinin nedeni de budur.
Kontakt lens gözün üzerinde durduğu için bu mesafe ortadan kalkar ve küçültme etkisi belirgin biçimde azalır. Yüksek miyopide lens kullananların gözlüğe kıyasla daha geniş ve daha doğal bir görüntü tarif etmesinin optik karşılığı budur.
Miyopi kalıcı olarak düzeltilebilir mi?
Miyopi gözün yapısıdır, ilaçla ya da egzersizle geri dönmez. Ama optik olarak kalıcı biçimde telafi edilebilir ve bunun ne kadar kalıcı olduğunu kendi hastalarımızda yıllarca ölçtük. Hafif ve orta miyopide SMILE uygulanan 54 gözü beş yıl izledik: sonuç birinci yıldan sonra oturdu ve değişmedi (Ağca A, ve ark. J Cataract Refract Surg 2019, doi:10.1016/j.jcrs.2018.11.010) 7. Yüksek miyopide de beş yıllık sonuçları bildirdik: küçük bir geri dönüş vardı ve esas olarak ilk yılda oluyordu 8. Aynı hastanın bir gözüne SMILE, diğerine LASIK uyguladığımız gözlerde beşinci yılda iki yöntem arasında görme ve hedefe yakınlık bakımından fark yoktu 9. Bu çalışmaların ilk yazarı Ağca'dır.
Yöntemlerin ayrıntısı, hangi numaraya hangisinin uygun olduğu ve serilerimizin tam dökümü SMILE, LASIK ve lazer karşılaştırma sayfalarındadır.
Sorular
Sık sorulan sorular
Gözlük takmak miyopiyi artırır mı?
Hayır. Bu yaygın bir yanlış inanıştır. Miyopi kendi seyrinde ilerler. Gözlük yalnızca o sırada net görmeyi sağlar. Gözlük takmamak da ilerlemeyi yavaşlatmaz, yalnızca çocuğun bulanık görmesine yol açar.
Miyop kendiliğinden geçer mi?
Hayır. Miyopi çocuklukta başlar, ergenlik boyunca ilerler ve erken erişkinlikte genellikle durur — ama geçmez. Erişkinlikte numara kararlı hale gelir. Bu, cerrahi düzeltmenin gündeme gelebileceği anlamına gelir.
Dünyada miyopi gerçekten artıyor mu?
Evet. 145 çalışmayı ve 2,1 milyon katılımcıyı birleştiren küresel analize göre 2000'de dünya nüfusunun %22,9'u miyoptu. 2050 öngörüsü %49,8 2. Yüksek miyopi için öngörü %2,7'den %9,8'e çıkıyor 2. Başlıca açıklama yaşam biçimidir: kapalı mekanda geçen sürenin artması ve erken yaşta yoğun yakın çalışma.
Çocuğumun miyopisinin ilerlemesini durdurabilir miyim?
Miyop uzağı mı göremez, yakını mı?
Miyopta uzak bulanıktır, yakın nettir. Hipermetropta ise tersi olur, yakın zorlanır. Halk arasında miyopiye “uzağı görememe”, hipermetropiye “yakını görememe” denmesinin nedeni budur. Gözlüğünüzü çıkardığınızda kitabı okuyabiliyor ama tabelayı seçemiyorsanız tablo miyopiyle uyumludur. Yine de bu tek başına tanı koydurmaz, ayrım muayenedeki ölçümle yapılır.
Düşük miyopi de risk taşır mı?
Evet — yüksek miyopiden az olmak üzere. Meta-analiz verilerine göre −3 diyoptrinin altındaki düşük miyopide bile retina dekolmanı ve miyopik makula hastalığı riski, miyop olmayan göze göre anlamlı ölçüde yüksektir. Güvenli bir eşik gösterilememiştir 1,3. Risk düşüktür ancak düzenli takip mecburidir.
Kaç yaşında lazer olabilirim?
Numaranızın kararlı olması gerekir. Bu genellikle on sekiz yaşından sonradır (numaranın hemen düzeltilmesini gerektiren mecburi bir durum yoksa) ve son bir yılda numaranın değişmemiş olması aranır, ancak bu mecburi değildir. Yaş tek başına yeterli bir ölçüt değildir — bazı kişilerde numara yirmili yaşların ortasına kadar ilerlemeye devam eder.
Yüksek miyopide lazerin sınırı nedir?
Ameliyattan sonra korneada yeterli doku kalmıyorsa ya da numara çok yüksekse — kabaca −8,50 diyoptrinin üzerinde — fakik göz içi merceği seçeneği değerlendirilmelidir. Bu mercek yüksek miyopide daha öngörülebilir sonuç verir. Sınırların nasıl belirlendiğini ve hangi ölçümlere bakıldığını Prof. Dr. Alper Ağca Ben uygun muyum? sayfasında yazmıştır.
Kaynakça
- [1]Haarman AEG, Enthoven CA, Tideman JWL, Tedja MS, Verhoeven VJM, Klaver CCW. The Complications of Myopia: A Review and Meta-Analysis. Invest Ophthalmol Vis Sci. 2020;61(4):49. doi:10.1167/iovs.61.4.49
- [2]Holden BA, Fricke TR, Wilson DA, Jong M, Naidoo KS, Sankaridurg P, Wong TY, Naduvilath TJ, Resnikoff S. Global Prevalence of Myopia and High Myopia and Temporal Trends from 2000 through 2050. Ophthalmology. 2016;123(5):1036-1042. doi:10.1016/j.ophtha.2016.01.006
- [3]Flitcroft DI. The complex interactions of retinal, optical and environmental factors in myopia aetiology. Prog Retin Eye Res. 2012;31(6):622-660. doi:10.1016/j.preteyeres.2012.06.004
- [4]Eppenberger LS, Sturm V. The role of time exposed to outdoor light for myopia prevalence and progression: a literature review. Clin Ophthalmol. 2020;14:1875-1890. doi:10.2147/OPTH.S245192
- [5]Bullimore MA, Brennan NA. Myopia control: why each diopter matters. Optom Vis Sci. 2019;96(6):463-465. doi:10.1097/OPX.0000000000001367
- [6]Demircan A, Alkın Z, Erdem ZG, Yaşa D, Demir G, Ağca A, Demirok A. Miyopi için SMILE uygulanan hastalarda periferik retina dejenerasyonu sıklığı ve tipleri. Retina-Vitreus. 2019;28(2):156-159. Retina-Vitreus 1902
- [7]Ağca A, Tülü B, Yaşa D, Yıldırım Y, Kepez Yıldız B, Demirok A. Long-term (5 years) follow-up of small-incision lenticule extraction in mild-to-moderate myopia. J Cataract Refract Surg. 2019;45(4):421-426. doi:10.1016/j.jcrs.2018.11.010
- [8]Ağca A, Çakır İ, Tülü Aygün B, Yaşa D, Yıldırım Y, Kepez Yıldız B, Demirok A. Visual and refractive outcomes of small-incision lenticule extraction in high myopia: 5-year results. J Ophthalmol. 2018;2018:5893126. doi:10.1155/2018/5893126
- [9]Tülü Aygün B, Çankaya Kİ, Ağca A, Yıldırım Y, Kepez Yıldız B, Sucu ME, Kandemir Beşek N, Demirok A. Five-year outcomes of small-incision lenticule extraction vs femtosecond laser-assisted laser in situ keratomileusis: a contralateral eye study. J Cataract Refract Surg. 2020;46(3):403-409. doi:10.1097/j.jcrs.0000000000000067
- [10]Brodie SE, Ang M, Irsch K, Jackson ML, Mauger TF, Oostra T, Riaz KM, Young JA. Optics of the Human Eye. In: Clinical Optics and Vision Rehabilitation. 2025-2026 Basic and Clinical Science Course, Section 3. American Academy of Ophthalmology; 2025:143-167.
Randevu
Randevu ve değerlendirme
Miyopinizin hangi yöntemle düzeltilebileceği numaranız, kornea kalınlığınız ve kornea topografiniz değerlendirildikten sonra söylenebilir.
